Dirse Hân Oğlı Boğaç Hân Boyı

Dirse Hân Oğlı Boğaç Hân87 Bo[yı]m88 Beyân Eder 76 Bunun gibi deyiminin anlamı ile ilgili olarak bk. Drs.6b.2 notu. 77 Kelimenin yazımı ve yapısı ile ilgili yorum için bk. Drs.5b.7, 6b.4 notu. 78 “CTjl — » Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs.6b.4 notu. 79 Kelimenin anlamı için bk. Drs.6b.5 notu. 80 Fiilin anlamı için bk. Drs.6b.6 notu. 81 jri — > Jy Vat.6Öa. 10 ve bağlama göre okundu. 82 Vat.öOa. 10- 1 1 ve bağlama göre okundu. 83 Kelimenin anlamı için bk. Drs.6b.9 notu. 84 y-iy — » Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs.6b. 1 0 notu. 85 Sözi kulağına koy- deyimi için bk. Drs.6b. 10 notu. 86 Ye'mn noktalan yazılmamıştır. Aynca, bk. Drs.5a.3 notu. 87 OU- — » OU- Vat.öOa. 13, Drs.l7b.7 ve bağlama göre okundu. 88

y Tamir bağlama göre yapıldı.

DEDE KORKUT Drs.7a, ME10, OŞG6.2 (1) Hânum hey! Bir gün Kamgan Oğlı Hân89 Bayındır yerinden turmışdı. (2) Şâmi günlügi yer yüzine dikdürmişidi. Ala sayvanı gök (3) yüzine esenmişidi.90 Bir) yerde ipek halıcası döşenmişidi. (4) Hânlar hânı Hân Bayındır yılda bir kerre toy edüp Oğuz (5) beglerin konuklandı. Gene toy edüp atdan aygır,91 deveden (6) buğra, koyundan koç kırdurmışıdı. Bir yere ağ otağ, bir yere (7) kızıl otağ, bir yere kara otağ kurdurmışıdı. Kimüp ki (8) oğlı kızı yok; kara otağa kondurul], kara keçe altma (9) döşeg, kara koyun yahnısmdan ögine getürüp. Yerise yesün, (10) yemezise tursun getsün demişidi. Oğlı olam92 ağ (11) otağa, kızı olanı kızıl otağa kondurup. Oğlı (12) kızı olmayanı Allah te 'âla karğayupdur; biz dahi karğaruz, (13) bellü bilsün demiş idi. Oğuz begleri [bir] birin93 gelüp yığnak 89 OU- — > ou Vat.öOb.l; Drs.7a.4, 35a.l2, 36a.6, 102b.l3, 119b.5, 120a.4’e göre okundu. 90 ü-UjL! Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs.7a.3 notu. 91 Oo jkŞ\ -> Vat.60b.3 ve bağlama göre okundu. 92 Ol- fiilinin anlamı için bk. Drs.7a.10 notu. 93 Tamir için bk. Drs.7a. 13 notu. 27

DEDE KORKUT 29 Drs.7b, ME11, OŞG6.14 (1) olmağa başladı. Meğer Dirse Hân derlendi bir begüp oğlı (2) kızı yoğıdı. Ş oylamış, görelüm hânum ne şoylamış: Şalkum (3) şalkum tap yelleri esdüginde, şakallıı bozac turgay sayr-(4)-adukda, bedevi atlar issini (5) görüp cokradukda, sakalı uzun tat eri bapladukda, aklı karalı seçilen94 çağda, [kalın Oğuzup gelini kızı bezenen çağda, l95 gögsi gözel kaba (6) tağlara gün değende, beg yiğitler cilasunlar birbirine kuyulan çağda (7) ala96 şabâh Dirse Hân kalkubam yerinden örü turup, kırk yiğidin (8) boyma alup Baymdır Hânup sohbetine gelüridi. Baymdır Hânup (9) yiğitleri, Dirse Hânı karşuladılar; getürüp kara otağa kondurdılar, (10) kara keçe altma döşediler, kara koyun yahnısmdan öp ine getürdiler. (11) Baymdır Hândan buyruk böyledür hânum! dediler. Dirse Hân (12) ey dür: Baymdır Hân benüm ne eksüklügüm gördi? Kılıcumdan mı gördi, (13) şofram-dan mı gördi? Benden alçak97 gişileri ağ otağa, kızıl 94 OU— -> Drs.l2b.7, Vat. 63b. 3 ve bağlama göre okundu. 95 Tamir ve 3. 4. satırların yer değiştirmesi konusu için bk. Drs.7b.3-6 notu. 96 yy I — > N ı Deyimin örnekleri ve teklif için bk. Drs.7b.7 notu. 97 Kelimenin anlamı için bk. Drs.7b.13 notu.

Drs.8a, ME12, 0ŞG5.1 (1) otağa kondurdı; beniim suçum ne oldı[-]kim kara otağa kondurdı? (2) dedi. Eyitdiler: Hânum, bugün Baymdır Hândan buyruk şöyle(3) -dür kim: Oğlı kızı olmayanı Tagn Tecâla karğayupdur; biz dahi (4) karğaruz, demişdür dediler, Dirse Hân yerinden örü turdı, (5) eydür: Kalkubam yigitlerüm yerügüzden örü turug. Bu karayıp bağa (6) ya benden-dür ya hatundan-dur dedi. Dirse Hân evine geldi (7) çağırup hatunına soylar, görelüm hânum ne soylar. Şoylama, (8) ' eydür: Bern gelgil başum bahtı, evüm tahtı!98 evden çıkup yöriyende (9) selvi boylum, topuğmda sarmaşanda kara şaçlum, kurlu (10) yaya begzer çatma kaşlum, koşa badem sığmayan tar ağızlum, güz (11) almasına begzer al yagaklum, kadunum," diregüm,100 dölegüm! 101 Görür misin (12) neler oldı? Kalkubam Hân Baymdır yerinden turmış. Bir yere (13) ağ otağ, bir yere kızıl otağ, bir yere kara otağ dikdürmiş. 98 —> Vat.61a.3; Drs.lla.9, 14a. 1, 34b.5, 64b.7, 70a. 1 vd.’ne göre okundu. 99 Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs.8a.ll notu. 100 pfejşj Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs.8a.l 1 notu. 1 0 1 Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs. 8a. 1 1 notu.

Drs.8b, ME13, OŞG5.19 (1) Oğulluyı102 ağ otağa, kızlu[y]ı103 kızıl otağa, oğlı kızı (2) olmayanı kara otağa kondurup. Kara keçe altma döşer), kara koyun (3) yahnısından örjine getürüg. Yerse yesün, yemezse tursun (4) getsün. Anur) kim oğlı kızı olmaya Tagn Tecâla anı (5) karğayupdur; biz dahi karğaruz,104 demiş. Gelübeni karşuladılar, (6) kara otağa kondurdılar, kara keçe altuma döşediler, kara koyun (7) yahm-smdan öpüme getürdiler. Oğlı kızı olmayanı Tagn (8) Tecâla karğayupdur, biz dahi karğaruz,105 bellü bilgil, dediler. Senden mi-(9)-dür benden mi-dür; Tarjn Tecâla bize bir batman106 oğul vermez, nedendür? (10) dedi. Şoyladı, şoylama, eydür: Hân kızı yenimden turayın mı? (11) Yakagıla boğazugdan tutubam107 kaba ökçem altma şalaym mı? Kara polat108 (12) uz kılıçtım elüme alaym mı? Öz gevdepden başurjı keseyin mi? Can (13) tatlusm saça109 bildüreyin mi?110 Alca kanur) yer yüzine dökeyin mi? Hân 102 ış > t? Vat.61a.6 ve bağlama göre okundu. 1 03 — > çri Tamir Vat.61a.6 ve bağlama göre yapıldı. 104 j jPülî -> j>jLî Drs.7a. 12, 8a.4 ve bağlama göre okundu. 105 j»i -» jji-jU Drs.7a.12, 8a.4 ve bağlama göre okundu. 106 Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs.8b.9, 9a.l0 notu. 107 Deyimin anlamı için bk. Drs.8b. 11 notu. 108 Vat.61a.12; Drs.l7b.3, 19b.6, 26b. 1, 33b.l0, 35a.4 vcL’ne göre okundu. 109 tSC — > 142- Vat. 6 1 a. 1 2 ve bağlama göre okundu. 110 can tatlusm bildür- deyimi için bk. Drs.8b.l2-13 notu.

Drs.9a, ME14, OŞG5.36 (1) 111 kızı, sebebi nedür? Değil mağa, katıkazab ederem şimdi sağa! (2) dedi. Dirse Hânup hatum şoylamış, görelüm ne şoylamış, (3) eydür: Hây Dirse Hân, bağa kazab etme, incinüp112 acı sözler (4) söyleme. Yerüpden örü turğıl, ala çadırur) yer yüzine (5) dikdürgil, atdan aygır,113 deveden buğra, koyundan koç öldürgil,114 (6) İç Oğuzup, Taş Oğuzuıj beglerin üstüpe yığnak etgil. (7) Aç görsel] toyurğıl, yalıncak görsep tonatğıl, borclu[y]ı115 (8) borcından kurtarğıl. Depe gibi et yığ, göl gibi kımız şağ-dur; (9) ulıtoy eyle, hacet dile.116 Ola kim bir ağzı ducâlı-nup (10) alkışıyıla Taprı bize bir batman117 cayâl vere, dedi. Dirse (11) Hân dahi118 ehlinüp söziyile ulu toy eyledi, hacet (12) diledi. Atdan ayğır,119 deveden buğra, koyundan koç kırdurdı. (13) İç Oğuz, Taş Oğuz beglerin üstine yığnak etdi. Ac 111 1 . 3 ve 4. satırların başında birer vav, 2. satınn başında bir dal fazladan yazılmıştır. 1 12 Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs.9a.3 notu. 113 öz — > j*->\ Vat.60b.3, 61b.3, 64a.2, 95a.l, 104b.l2 ve bağlama göre okundu. 114 Fiilin anlamı ile ilgili yorum için bk. Drs.9a.5, 83b.5 notu. 115 iŞ j ^ jj-ı Tamir Vat.61b.5 ve bağlama göre yapıldı. 1 1 6 hacet dile- deyiminin anlamlan için bk. Drs.9a.9 notu. 1 1 7 Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs.8b.9, 9a. 10 notu. 118 (j-ij — > Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs.9a. 1 1 notu. 119 üz jk-,\ jk. il Vat.60b.3, 61b.3, 64a.2, 95a.l, 104b.l2 ve bağlama göre okundu.

Drs.9b, ME15, OŞG6.14 (1) görse toyurdı, yalııj görse tonatdı, borclu[y]ı120 borcmdan (2) kurtardı. Depe gibi et yığdı, göl gibi kımız şağdurdı. (3) El götürdiler, hacet dilediler. Bir ağzı dıTâlı-nug alkışıyıla (4) Allah Te 'âla bir 'ayal verdi. Hatum hâmile oldı, bir neçe (5) müddet-den şoıjra bir oğlan toğurdı. Oğlancuğım dâyelere (6) verdi, şaklatdı. At ayağı külük, ozan dili çevük olur. (7) Eyegülü ulalur, kapurğalı böyür. Oğlan on beş yaşma (8) girdi oğlanug babası Bayındır Hânug ordusma kanşdı. (9) Meğer hânum, Bayındır121 Hânur) bir boğası vandı, bir dahi buğrası (10) varidi. Ol boğa katı taşa boynuz ursa un gibi ögüdüridi. (11) Bir yazm, bir güzin boğayıla buğra[y]ı122 şavaşdururlarıdı. Bayındır (12) Hân kalın123 Oğuz begleriyile temâşâya bakandı, teferrüc ederidi. (13) Meğer şultânum, gene yazm boğayı saraydan çıkardılar. Üç gişi şağ 120 ıjd* jj-: Tamir Vat. 61b. 5 ve bağlama göre yapıldı. 121 -> jj-uL; Drs.9b.8, Vat.61b.10 ve bağlama göre okundu. 122

Drs.lOa, ME16, OŞG6.27 (1) yanmdan, üç gişi şol yanından demür zencirile boğayı tutmışlan(2) -dı; gelüp meydân ortasında koyu verdiler. Meğer şultânum, Dirse (3) Hânup oğlancuğı, üç dahi ordı uşağı meydânda aşuk (4) oynarlarıdı. Boğayı koyu verdiler, oğlancuklara: Kaç! dediler. (5) Ol üç oğlan kaçdı, Dirse Hânııg oğlancuğı kaçmadı, (6) ağ meydânup ortasında bakdı turdı. Boğa dahi oğlana (7) sürdi geldi, diledi ki oğlam helâk kılaydı.124 Oğlan (8) yumruğıyıla boğanup alrnna kıya tutup çaldı.125 Boğa götin götin (9) getdi. Boğa oğlana sürdi gerü geldi. Oğlan yine boğanın) (10) alrnna yumruğıyıla katı urdı. Oğlan bu katla boğanup alnına (11) yumruğun tay adı, sürdi meydânui) başma çıkardı.126 (12) Boğayıla oğlan bir hamle çekişdiler; iki talusmup üstine (13) boğanup [köpük] turdı. 127 Ne oğlan yeper ne boğa yeper. Oğlan fıkr eyledi, 1 24 Kelime üzerinde fazladan bir nokta yazılmıştır. 125 Deyimin anlamı için bk. Drs.l0a.8 notu. 1 26 Fiilin anlamı için bk. Drs. 1 0a. 1 1 notu. 127 Tamir ve anlam için bk. Drs. 1 0a. 13 notu.

Drs.lOb, ME17, OŞG7.14 (1 ) eydür: Bir tama direk ururlar, ol tama tayak olur. Ben (2) bunug alnına neye tayak128 olurın tunum? dedi. Oğlan (3) böğanur) alnmdan yımrruğm gederdi, yolmdan savıldı. (4) Boğa ay ağ üstine turamadı düşdi, depesinür) üstine (5) yıkıldı. Oğlan bıçağına129 el urdı, boğanug başmı kesdi. (6) Oğuz begleri gelüp oğlan üstine yığnak oldılar, (7) tahsin dediler. Dedem Korkut gelsün, bu oğlana ad koşun, (8) bileşince alup babasına varsun, babasından oğlana beglik (9) işteşlin, taht130 al[ı] 131 versün dediler. Çağırdılar, Dedem Korkut (10) gelür oldı, oğlanı alup babasına vardı. Dede Korkut (11) oğlanui) babasma şoylamış, görelüm hânum ne şoylamış, (12) eydür: Hey Dirse Hân! Beglik vergil, taht132 vergil [bu]133 oğlana134 (13) erdemli-dür. Boym uzun bedevi at vergil, [bu oğlana]135 binid136 olsun. 128 jjLb Vat. 62a. 9 ve bağlama göre okundu. 129 Vat. 62a. 10, Drs.76b.6, 93a.l3’e göre okundu. 130 Vat.62b.7, Drs.lla.9, 14a. 1, 34b.5, 64b.7, 70a.l vd.’ne göre okundu. 131 J ' -» yJ ' Tamir bağlama göre yapıldı. 132 cju — > oat; Vat.62b.7, Drs.lla.9, 14a.l, 34b.5, 64b. 7, 70a.l vd.’ne göre okundu. 133 Tamir için bk. Drs.lOb. 12, 13 notu. 134 Dirse hân’ dan sonra yazılmış olup aşağıdaki dizelere göre yeri burası olmalıdır. 135 Tamir için bk. Drs.lOb. 12, 13 notu. 136 _t~h -» Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs. 1 0b. 1 3 notu.

Drs.lla, ME18, OŞG7.16 (I) hünerli-dür. Ağayıldan137 tümen138 koyun vergil, bu oğlana şişlik (2) olsun, erdemli-dür. Kaytabandan139 kızıl deve vergil, bu oğlana (3) yüklet olsun, hünerli-dür.140 Altun141 başlu ban ev vergil, (4) bu oğlana gölge olsun, erdemli-dür. Çign[i]142 kuşlı cebe143 (5) ton vergil, bu oğlana geber144 olsun, hünerli-dür. Bayındır Hânug (6) ağ meydânında bu oğlan ceng etmiş-dür, bir boğa öldürmiş[-dür].145 (7) Senüg oğlurj adı Boğaç olsun. Admı ben verdüm, (8) yaşım Allah versün, dedi. Dirse Hân oğlana beglik (9) verdi, taht146 verdi. Oğlan tahta çıkdı147 babası148 (10) kırk yiğidin ağmaz oldı. Ol kırk yiğit hased eylediler, birbirine (II) söylediler: Gelüq oğlanı babasma kovlayalum; ola kim öldüre, (12) gene bizüm cizzetümüz hürmetümüz anuq149 babası yaranda hoş ola, artuk (13) ola, dediler. Vardı bu kırk yigidüg yigirmisi bir yağa, 137 Kelimenin anlamı ve yapısı için bk. Drs.lla.l notu. 1 3 8 Tümen kelimesinin anlamı için bk. Drs. 1 1 a. 1 notu. 1 39 Kelimenin anlamı için bk. Drs. 1 1 a.2 notu. 140 Soylamadakı sıralama yanlışlığı için bk. Drs.18a.3-8 notu. 141 altun’ un yönetim ve beylik sembolü olarak kullanılışı için bk. Drs.lla.3 notu. 142 — > t_y^r Tamir Vat.62b.4 ve bağlama göre yapıldı. 143 ^ Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs. 1 1 a.4 notu. 144 Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs. 1 1 a.5 notu. 145 1 j' — » Tamir Vat.62b.5’te geçen öldürüpdür ve bağlama göre yapıldı. 146 Vat.62b.7, Drs.lla.9, 14a.l, 34b.5, 64b.7, 70a.l, 91a.9, 121a.l3’e göre okundu. 1 47 -di ekinin zaıf-fiil olarak kullanılması ve örnekleri için bk. Drs. 1 1 a. 9 notu. 148 lLL--LjL; -> Teklif ve cümlenin anlamı için bk. Drs. 1 1 a.9 notu. 149 iljJl — > Bağlama göre okundu.

Drs.llb, ME19, OŞG7.30 (1) yıginnisi dahi bir yağa oldı. Evvel150 yigirmisi, vardı Dirse Hâna (2) bu haberi getürdi, eydür: Görür misin Dirse Hân, neler oldı? (3) Yanmasun yarçımasun senüp oğlup kür kopdı, ercel kopdı. (4) Kırk yiğidin boyma aldı, kaim Oğuzup üstine yöriş (5) etdi.151 Ne yerde gözel kopdıyısa çeküp152 aldı, ağ şakallu153 (6) kocanup ağzm sögdi, ağ bürçeklü kannup sodın154 tartdı. ' (7) Akan tun sulardan haber geçe, arkım155 yatan ala tağdan (8) haber156 aşa,157 hânlar hânı Bayındırla]158 haber vara: Dirse Hânup oğlı (9) böyle bidcat işlemiş, deyeler. Gezdügüp-den öldügüp yeg ola. (10) Baymdır Hân seni çağıra, sapa katı kazab eyleye. Böyle oğul (11) senüp nepe gerek? Böyle oğul olmakdan olmamak yegdür, öldürsepe! (12) dediler. Dirse Hân: Varup getürüp, öldüreyim, dedi. (13) Böyle degeç hânum, ol nâ-merdlerüp yigirmisi dahi çıka geldi 150 .Jji Jjl Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs.llb.l notu. 1 5 1 Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs. 1 lb.4 notu. 152 Anlam için bk. Drs. 11b. 5 notu. 153 Dede Korkut’ta renklere yüklenen anlamlar ve ak-kara veya ak-alaca mücadelesi için bk. Drs.llb.5 notu. 1 54 Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs. 1 lb.6 notu. 155 ı Vat.63a.l, Drs.l2a.6 vd.’ne göre okundu. Ayrıca bk. Drs. llb.7 notu. 156 Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs. 1 1 b. 8 notu. 157 İki dizenin yer değiştirmiş olması konusu için bk. Drs. 12a. 7 notu. 158 Tamir Drs. 62b. 4 ve 124b. 1 ve bağlama göre yapıldı.

DEDE KORKUT 47 Drs.l2a, ME20, OŞG8.8 (1) ve bir kov159 anlar dahi getürdiler, eydür: Kalkubam , Dirse Hân, senüp (2) oğlup yerinden örü turdı, gögsi gözel kaba tağa ava (3) çıkdı. Sen var iken av avladı, kuş kuşladı. Anasınup (4) yanma alup geldi, al şerâbup itişinden aldı içdi,160 (5) anasıyıla sohbet eyledi,161 atasına kaşd eyledi. Senüp (6) oğlup kür kopdı, ercel kopdı. Arkun yatan ala (7) tagdan haber [aşa, akan tun sulardan haber]162 geçe, hânlar hânı Bayındır[a] 163 haber vara: Dirse (8) Hânup oğlı böyle bidcat eylemiş, deyeler. Seni çağırdalar, (9) Bayındır Hânup katında sapa kazab ola. Böyle oğul nepe (10) gerek? Öldürsepe! dediler. Dirse Hân eydür: Varup getürüp, (11) öldüreyim, böyle oğul mapa gerekmez, dedi. Dirse Hânup (12) nökerleri eydür: Biz senüp oğlupı nece getürelüm? Senüp (13) oğlup bızüm sözümüz164 almaz, bizüm sözümüzde gelmez. Kalkubam yerüpden 1 59 Kelimenin anlamı için bk. Drs. 1 2a. 1 notu. 160 ışs^j\ — > Vat.63b.8 ve bağlama göre okundu. 1 6 1 sohbet eyle- deyiminin anlamı için bk. Drs. 1 2a.5 notu. 1 62 Tamir teklifi için bk. Drs. 12a.7 notu. 1 63 Tamir Drs.62b.4 ve 124b. 1 ve bağlama göre yapıldı. 1 64 -> Vat. 63 a.5 ve bağlama göre okundu.

Drs.l2b, ME21, OŞG8.21 (1) örü turğıl, yigitlerüg ohşağıl, boyuca alğıl, oğluıja oğrağıl, (2) yanurja alup ava çıkğıl, kuş uçurup av avlayup oğluıjı (3) ohlayup öldüre görgil.165 Eğer böyle, öldürmeziseg bir dürlü (4) dahi166 öldürimezsin, bellü bilgil! dedüer. Ş oylama: Şalkıım şalkum (5) tarj yelleri esdüginde, şakallu bozac turgay sayradukda, (6) bedevi atlar issin görüp ‘okradukda, sakalı uzun (7) tat eri bagladukda, aklı karalı seçilen167 çağda, kaim (8) Oğuzur) gelini168 kızı bezenen çağda, gögsi gözel kaba tağlara169 (9) gün değende, beg yiğitler, cilasunlar birbirine kuyulan çağda (10) ala170 şabâh Dirse Hân yerinden örü turdı. Oğlancuğm (11) yanma alup kırk yiğidin boyma şaldı, ava çıkdı. Av (12) alv]ladılar,171 kuş kuşladılar. Ol hrk nâ-merdüi] bir kaçı oğlanuıj (13) yanma geldi, eydür: Babap dedi: Geyikleri kovsun getürsün, 165 fiil (-zarf fiil) +gör- kalıbı için bk. Drs.l2b.3 notu. 166 bir dürlü (dahi) deyiminin anlamı için bk. Drs.12b.3-4 notu. 1 67 —> A2?— Vat. 63b.3 ve bağlama göre okundu. 168 — » A5" Vat.63b.4 ve bağlama göre okundu. 1 69 <>■> jliLU — » a fii- Lb Drs . 7b. 6 ’ya göre okundu. 170 jV' — > y ' Deyimin örnekleri ve teklif için bk. Drs.7b.7 notu. 171 AA AAj1 Drs.l2a.3, 12b.2, 20a.l2, 65a.l ve bağlama göre okundu.

DEDE KORKUT | 51 Drs.l3a, ME22, OŞG8.36 (1) benüm ögümde depelesiin. Oğlumui) at segirdişin, kılıç (2) şalışm, ok atışın göreyim, sevineyim, kıvanayım, (3) güveneyim, dedi, dediler. Oğlandıır, ne bilsün,172 geyigi (4) kovandı getürü[ri]di,173 babasının] öginde sihirleri di. (5) Babam at segirdişüme baksun kıvansun, oh atışuma baksun (6) güvensün, kılıç çalışuma baksun sevinsün, [dendi].174 Ol kırk (7) nâ-merdler175 eydür: Dirse176 Hân! Görür misin oğlanı; yazıda (8) yabanda geyigi kovar, senüij ögüge getiirür. Geyiğe atariken (9) okıla seni urur öldürür. Oğlug seni öldürmedin sen (10) oğlum öldüri görgil[-]a! 177 dediler. Oğlan geyigi kovanken (11) babasınug ög inden gelüp gederidi. Dirse Hân, (12) kurt178 sigirli katı yayın eline aldı. Üzengüye kalkup (13) katı çekdi, uz atdı, oğlam iki talusmug arasmda 172 Oğlandur, ne bilsün sözünün kullanılışı için bk. Drs.l3a.3 notu. 173 çp jpS' — »■ jö Vat. 63b. 1 2 ve bağlama göre okundu.

DEDE KORKUT j 53 Drs.l3b, ME23, OŞG9.11 (1) urup çakdı,179 yıkdı. Oh180 tokındı, alca kanı şorladı, (2) koynı toldı, bedevi atıııui] boymn kucakladı, yere düşdi. (3) Dirse Hân istedi kim oğlancuğınup üstine güvleyüp181 (4) düşeyidi; ol kırk nâ-merd komadı atınup cılâvısın (5) dönderdi ordusma gelür oldı. Dirse Hânup (6) hâtunı, Oğlancuğumup ilk avı-dur, deyü atdan ayğu,182 (7) deveden buğra, koyundan koç kırdurdı. Kalın183 Oğuz beglerin (8) toylayayım,184 dedi. Yumurlanup yerinden örü turdı, kırk[-]ince (9) kızı185 boyma aldı, Dirse Hâna karşu vardı, kapak (10) kaldurdı, Dirse Hânup yüzine bakdı. Sağılan solma (11) göz gezdürdi, oğlancuğmı186 görmedi kara bağrı sarsıldı, (12) dom187 yüreği oynadı, kara kıyma188 gözleri kan yaş toldı. (13) Çağırup Dirse Hâna soylar, görelüm hânum ne soylar: Bern 179 Fiilin anlamı için bk. Drs.l3b.l notu. 180 Bağlama göre okundu. 181 jjS' -> S Okuma ve anlam için bk. Drs.l3b.3 notu. 182 — > j*-}\ Vat.64a.2 ve bağlama göre okundu. 183 Düzeltme teklifi için bk. Drs.l3b.7 notu. 1 84 ji — > y Bağlama göre okundu. 185 Anlam için bk. Drs.21a.8 notu. 186 Vat.64a.5, Drs.9b.5, 63b. 11, 69b. 10, 76a .6, 114a.3 ve bağlama göre okundu. 1 87 Okuma teklifi için bk. DKON: 90-93. 1 88 Kelimenin anlamı için bk. Drs. 1 3b. 12 notu.

DEDE KORKUT | 55 Drs.l4a, ME24, OŞG9.23 (1) gelgil başum bahtı, evüm tahtı! Hân babamui) güyegüsi,189 (2) kadın anamul) sevgisi, atam anam verdügi, göz açııban (3) gördüğüm, gögül verüp sevdügiim A Dirse Hân! Kalkııbanı (4) yerimden190 öri turdug, yelisi kara kazılık atur) butun (5) bindüg,191 gögsi gözel kaba tağa ava çıkdın). İki vardug, (6) bir gelürsin, yavrım kam? Karasu dünde bulduğum192 oğul (7) kam? Çıksun benüm kör193 gözüm, a Dirse Hân! yaman segrür. (8) Kesilsün194 oğlan emen süt tamamın, yaman sızlar. (9) Şam yılan sokmadın ağca temim, kalkup şişer. Yalıguzca (10) oğul görinmez, bağrum yanar. Kur [u] 195 kum çaylara şuvcu196 şaldum. (11) Kara tonlı dervişlere nezirler verdüm. Aç görsem toyurdum, (12) yalıncak görsem tonatdum. Depe gibi et yığdum, göl gibi (13) kımız şağ[d]urdum.197 Dilek198 ile bir oğul gücile buldum. Yalıguz199 189 ijS" -» £ Vat.64a.7, Drs.20a.l, 23a.l0, 57a.4, 70a.l’e göre okundu. 190 0-u jj Nun ile yazılan tek örnektir; diğer örnekler (Drs.9a.4, 12a. 13, 17a. 12, 70a.3, 92b. 6, 95a.6, 95b.5, 99a.9, 106a.2, 121b.l, 122b.7, 124a.ll) £e/le, OaT şeklinde yazılmıştır. 191 Butun bin- deyiminin yapısı ve anlamı için bk.Drs,14a.4 notu. 192 Fiilin anlamı için bk. Drs. 14a. 6, 70a.7 notu. 193 jjf -> jjjjS' Düzeltme teklifi için bk. Drs.l4a.7 notu. 1 94 Fiilin anlamı için bk. Drs. 14a. 8 notu. 195 jji jA -» Tamir Vat.64a.12, Drs.71a.l ve bağlama göre yapıldı. 196 Okuma ve teklif için bk. Drs. 1 4a. 1 0, 7 1 a.2 notu. 197 (O J-K? — > {Oj-lpUo Tamir için bk. Drs. 14a. 13 notu. 198 Kelimenin anlamı için bk. Drs . 1 4a. 1 3 notu. 199 W j_>£JU Vat.64b.l, Drs.47b.13, 48a5, 70b.6, 70b.l2, 71a.5 vd.’ne göre okundu.

DEDE KORKUT | 57 Drs.l4b, ME25, OŞG10.8 ( 1 ) oğul haberin, a Dirse Hân, değil mağa! Karşu yatan kara200 tağdan (2) bir oğul uçurduçısa değil maça! Kanın201 akan yüğrük (3) sudan bir oğul akıtduçısa değil maça! Aşlanıla kaplana (4) bir oğul yedürdüçise değil maça! Kara tonlu, azğun202 dînlü (5) kâfirlere bir oğul aldurduçısa değil maça! Hân babamuç (6) katına ben varayım, ağır203 hazine, bol leşker alayım,204 azğun (7) dınlü kâfire ben varayım. Yaralanup kazılık atumdan enmeyince, (8) yeçümile alca karnım silmeyince, kol bud olup yer üstine (9) düşmeyince yalıçuz oğul [haberin almayınca kâfir] 205 yollarmdan dönmeyeyim. Yalıçuz oğul (10) haberin, a Dirse Hân, değil maça! Kara başum kurbân olsun (11) bugün saça, dedi, zanlık eyledi, ağladı. Böyle degeç (12) Dirse Hân hatunına cevâb vermedi. Ol kırk nâ-merd (13) karşu geldi, eydür: Oğluç şağ-dur, esen-dür, avdadur. 200 4JI — » ay Okuma şekilleri ve düzeltme için bk. Drs.l4b.l notu. 201 jJU Düzeltme teklifi için bk. Drs. 14b.2 notu. 202 Kelimenin anlamı için bk. Drs. 14b .4 notu. 203 >1 — » ji-\ Vat.64b.4, Drs.21a.7 ve bağlama göre okundu. 204 —> Soylamadaki diğer dizelere göre okundu. 205 Okuma şekilleri ve tamir teklifi için bk. Drs. 14b.9 notu.

Drs.l5a, ME26, OŞG10.24 (1) Bugün yarın kanda ise gelür, korkma kayurma. Beg serhoşdur,206 (2) cevâb veremez, dediler. Dirse Hânup hatum207 kayıtdı gerü (3) döndi. Katlatılmadı, kırkl-Jince208 kızı boyma aldı, bedevi at[m]a binüp (4) oğlancuğm isteyü getdi.209 Kışda yazda kan buzı (5) erinmeyen210 Kazılık Tağına211 geldi çıkdı. Alcakdan yüce yerlere (6) çapup çıkdı. Baksa görse212 bir derenüp içine karga kuzgun (7) ener çıkar,213 konar kalkar. Bedevi atın ökçeledi,214 ol tarafa (8) yöridi. Meğer şultânum, oğlan ol arada215 yıkılmışıdı. (9) Karga kuzgun, kan görüp oğlanup üstine konmak isteridi. (10) Oğlanup iki kelbcügezi216 vandı; kargayı kuzğunı kovandı, (11) kondurmazıdı. Oğlan anda yıkıldukda boz atlu Hızır217 oğlana (12) hâzır oldı. Üç katla yarasın eliyile şığadı: Sağa bu yaradan, (13) korhma oğlan, ölüm yokdur. Tağ çiçeği anap südiyile senüp 206 Kelimenin anlamı için bk. Drs.l5a.l, 65b.4, 95a.2 notu. 207 -» (j-! Vat.64b.9 ve bağlama göre okundu. 208 Okuma şekilleri ve anlam için bk. Drs.21a.8 notu. 209 isteyü get- fiilinin yapısı ve anlamı için bk. Drs. 1 5a.4 notu. 210 Fiilden fiil yapım eki (-n-)’nin geçişsiz fiiller üzerinde kullanılışı için bk. Drs.l5a.5 notu. 2 1 1 Kazdık Tağı tamlamasındaki kazdık kelimesinin anlamı için bk. Drs.4a.4 notu. 212 baksa görse vb. yapıların zaman zarfı olarak kullanılışı için bk. Drs. 1 5a.6 notu. 213 İkilemenin anlamı için bk. Drs. 15a.7 notu. 214 Fiilin anlamı için bk. Drs. 1 5a. 7 notu. 215 Ol ara, bu ara örnekleri ve anlamı için bk. Drs.l5a.8 notu. 216 ışfi' y^-iF —> ışfi' Vat. 64b. 1 3 ’te geçen köpecük ve bağlama göre okundu. 217 yas- — » Vat. 65a. 1 , Drs. 1 6a. 1 1 ve bağlama göre okundu.

Drs.l5b, ME27, OŞG10.37 (1) yarağa melhem-dür, dedi, ğâyib oldı. Oğlanug anası (2) oğlanur) üstine çapup çıka geldi. Baksa görse oğlancuğı (3) alca kana bulaşmış yatur, çağıruban218 oğlancuğma soylar, (4) görelüm hânum ne soylar, eydür: Kara kıyma gözlerüi) uyhu almış, açğıl ahi! (5) On ikince219 sügücegüg ören220 olmış,221 yağşur222 ahi!223 Tagn veren (6) tatlu cânug seyrânda imiş; anı dahi224 öz gevdegde225 cânug (7) vansa, oğul, ver226 haber mağa! Kara başum kurbân olsun, oğul sağa. (8) Kazılık227 Tağı, akar senüg şularug, akar iken228 akmaz olsun. Biter229 (9) senüg otlarug, Kazılık Tağı, biter iken bitmez olsun. Kaçar230 senüg (10) geyiklerin), Kazılık Tağı, kaçanken231 kaçmaz olsun, taşa dönsün. (1 1) Ne bileyin oğul, arslandan mı oldı yohsa kaplandan mı oldı? (12) Ne bileyin oğul, bu kazalar sağa nereden geldi? Öz232 gevdegde cânug (13) varışa, oğul, haber mağa. Kara başum kurbân olsun, oğul sağa! Ağız 218 ,j-o> W -> Vat.65a.4, Drs.53a.7, 57a. 1, 104b.l ve bağlama göre okundu. 219 Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs.l5b.5 notu. 220 Ojjjl — » 0 jjl Okuma şekilleri ve teklif için bk.Drs. 15b.5 notu. 221 — » y-Jji Vat.65a.5 ve bağlama göre okundu. 222 Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs. 15b.5 notu. 223 Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs. 1 5b.5 notu. 224 Okuma şekilleri, teklif ve anlam için bk. Drs. 15b. 6 notu. 225 oj5" j £ — > o-if' Okıuna şekilleri ve teklif için bk. Drs.l5b.6 notu. 226 jj — » jj Vat.65a.6 ve bağlama göre okundu. 227 Kof m üst kısmı siliktir. Vat.65a.8 ve bağlama göre okundu. 228 Vat.65a.8 ve bağlama göre okundu. 229 -» Vat.65a.8 ve bağlama göre okundu. 230 Fiilin anlamı için bk. Drs.l5b.9, 10 notu. 23 1 Fiilin anlamı için bk. Drs. 1 5b.9, 1 0 notu. 232 Jjl -» jjl Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs. 15b. 12 notu.

Drs.löa, ME28, OŞG11.23 (1) dilden birkaç kelime haber233 mağa! dedi. Böyle degeç oğlanug kulağına (2) ses tokındı, başm kaldurdı, yalabdak234 gözin açdı, (3) anasmug yüzine bakdı. Şoylamış. görelüm hânum ne şoylamış, (4) eydür: Berü gelgil, ak südin emdügüm kadunum ana! Ağ bürçeklü, cizzetlü (5) cânum ana! Akarlıda235 [şulanna]236 karğamağıl, Kazdık Tağınui) şuyınug günâhı (6) yokdur. Biterlide237 otlarma karğamağıl, Kazdık Tağınug [otlannug]238 şuçı (7) yokdur. Kaçar geyiklerine karğamağıl, Kazdık Tağınug [geyiklerinügp39 günâhı yokdur. (B) Arslamla kaplanına karğamağıl, Kazdık Tağınur) [arslanmug]240 şuçı yokdur. (9) Karğaıısag babama karğa, bu şuç bu günâh babamdandur, dedi. (10) Oğlan yine eydür: Ana ağlamağıl, mapa bu yaradan ölüm yokdur, korhmağıl. (1 1) Boz atlu Hızır mağa geldi, üç kerre yaramı şığadı, Bu yaradan (12) sapa ölüm yokdur, tağ çiçeği anag südi sapa merhem-dür, (13) dedi. Böyle degeç kırk ince kız241 yayılddar, tağ çiçeği devşürdiler. 23 3 ağız dilden haber ver- /selam ver- deyimleri için bk. Drs. 1 5b. 1 3- 1 6a. 1 notu. 234 Okuma ve anlam için bk. Drs. 1 6a.2, 1 53a. 1 1 notu. 235 jLî! h» coJjUi Okuma, tamir ve teklif için bk. Drs. 16a.5-8 notu. 236 Tamir için bk. Drs. 16a.5-8 notu. 237 Okuma ve teklif için bk. Drs. 16a.5-8 notu. 238 Tamir için bk. Drs. 16a.5-8 notu. 239 Tamir için bk. Drs. 16a.5-8 notu. 240 Tamir için bk. Drs. 16a.5-8 notu. 241 Okuma şekilleri ve anlam için bk. Drs.21a.8 notu.

DEDE KORKUT | 65 Drs.löb, ME29, OŞG12.10 (1) Oğlanup anası emcegin bir şıkdı südi gelmedi, iki şıkdı (2) südi gelmedi, üçüncide gendüye darb eyledi kam toldı. (3) Şıkdı südile kan karıştık geldi. Tağ çiçegiyile südi (4) oğlanui) yaraşma urdılar. Oğlam ata bindürdiler, alubam (5) ordusma getdiler. Oğlanı heklm-lere ışmarlayup Dirse Hândan (6) şakladılar. At ayağı külük, ozan dili çevük olur. Hânum, (7) oğlanug kırk günde yarası orjaldı, şapaşağ oldı. (8) Oğlan at biner, kılıç kuşanur oldı;242 av avlar, kuş kuşlar (9) oldı. Dirse Hânup haberi yok, oğlancuğm öldi (10) bilür.243 Ol kırk nâ-merdler bunı tuydılar. Ne eyleyelüm? deyü tamşdılar. (11) Dirse Hân, eğer oğlancuğm görürise arturmaz,244 bizi hep kırar, (12) dediler. Gelür) Dirse Hânı tutalum, ağ ellerin ardma bağlayalum, (13) kıl sicim ağ boynrna takalum, alubam kâfir ellerine yönelelüm, deyü 242 (Fiil)- Vr ol- birleşik fiil kalıbı ve sağladığı anlam için bk. Drs. 1 6b.8 notu. 243 Fiilin anlamı için bk. Drs. 16b. 10 notu. 244 Okuma şekilleri anlam ve teklif için bk. Drs. 1 6b. 1 1 notu.

Drs.l7a, ME30, OŞG12.26 (1) Dirse Hân [ı] 245 tutdılar; ağ ellerin ardına bağladılar, kıl sicim boynma (2) takdılar, ağ etinden kan çıkınca dögdiler, Dirse Hân yayan, (3) bunlar atlu yöridiler, alubam kanlu246 kâfir ellerine yöneldiler. Dirse (4) Hân tutsak oldı geder. Dirse Hânug tutsak oldığından (5) Oğuz beglerinüi] haberi yok.247 Meğer şultânum, Dirse Hânur) hattını (6) bum tuymış, oğlancuğma karşu varup şoylamış, görelüm (7) hânum ne şoylamış, eydür: Görür misin ay oğul, neler oldı? (8) Şarp kayalar oynanmadı248 yer obnldı. Elde yağı yoğiken senüg (9) babanup üstine yağı geldi. Ol kırk nâ-merd, babanur) yoldaşları (10) babarjı tutdılar, ağ ellerin ardma bağladılar, kıl sicim ağ boynına (11) takdılar; gendüler atlu, babarjı yayak yöritdiler, alubam kanlu249 kâfir (12) ellerine yöneldiler. Hânum oğul, kalkubam yerügden öri turğıl. (13) Kırk yigidüg boyuna alğıl, babagı ol kırk nâ-merdden kurtarğıl. 245 OU. — > ^U Tamir Vat. 65b. 12 ve bağlama göre yapıldı. 246 ->• ^LS Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs. 17a.3, 17a.l 1 notu. 247 Vat. 66a. 1 ve bağlama göre okundu. 248 F iildenfiü yapım eki(n) ’nin geçişsiz fiiller üzerinde kullamlışı için bk. Drs. 1 5a. 5 notu. 249 o-iti Okıuna şekilleri ve teklif için bk. Drs. 17a.3, 1 7a. 1 1 notu.

DEDE KORKUT | 69 Drs.l7b, ME31, OŞG13.4 (1) Yöri oğul, babaç saça kıydıyısa sen babaça kıymağıl! dedi. (2) Oğlan anasınuç sözin sımadı. Boğaç Beg yelinden örü (3) turdı, kara polat uz kılıcın beline kuşandı, ağ tozluca (4) katı yayım eline aldı, altun çıdasın eline aldı, bedevi (5) atım tartdurdı250 butun bindi. Kırk yiğidin boyına aldı, (6) babasmuç ardmca yortup getdi. Ol nâ-merdler dahi bir yerde (7) konmışlandı, al şerâbuç itişinden içerleridi. Boğaç Hân (8) çapup yetdi. Ol kırk nâ-merd dahi bum gördiler eyitdiler: (9) Gelüç varalum, şol yiğidi tutup getürelüm, ikisini bir yerde (10) kâfire yetürelüm, dediler. Dirse Hân eydür: Kırk yoldaşum (11) âmân! Taçrmuç birliğine yokdur gümân! Menüm elümi şeşüç, kolça (12) kopuzum elüme verüç, ol yiğidi döndereyim. Gerek beni (13) öldürüç, gerek dirgürüç koyu verüç! dedi. Elini şeşdiler. 250 yp jJJ _jİ5 -> tşs jjj )o Drs.20b.8, 76a.8’de geçen tartdur- deyimi ve bağlama göre okundu.

Drs.l8a, ME32, OŞG13.14 (1) kolca kopuzın eline verdiler. Dirse Han oğlancuğı idügin (2) bilmedi,255 karşu geldi, soylar, görelüm hânum ne soylar, eydür: (3) Boynı uzun bedevi atlar gederise benüm geder. Senüg de (4) içinde binidüp vansa yiğit, değil mağa!252 Şavaşmadm un-(5)-şmadm alı vereyim, döngil gerü! Ağayıldan tümen253 koyun gederise (6) menüm geder. Senüpde içinde şişli[g]ürj254 vansa değil mağa! (7) Şavaşmadm unşmadm alı vereyim, döngil gerü! Kaytabandan (8) kızıl deve gederise menüm geder.255 Senür) de içinde yükletüp (9) vansa değil marja! Şavaşmadm unşmadm alı vereyim, (10) döngil gerü! Altun başlu ban evler gederise benüm geder. (11) Senüp de içinde od[a]q256 vansa yiğit, değil marja! Şavaşmadm (12) urışmadın alı vereyim, döngil gerü! Ağ yüzlü, ala gözlü (13) gelin-ler gederise benüm geder. Senüıj de içinde nişânlurj vansa 25 1 Fiilin anlamı için bk. Drs. 1 8a.2 notu. 252 Vat.66b.5 ve bağlama göre okundu. 253 Tümen kelimesinin anlamı için bk. Drs. 1 1 a. 1 notu. 254 Tamir Vat.66b.6, Drs. 1 8b.l0 ve bağlama göre yapıldı. 255 at, deve, koyun sıralaması ile ilgili karışıklık için bk. Drs.18a.3-8 notu. 256 ib,ı -> 4b_,ı Tamir Vat.66b.8; Drs.42b.ll, 42b.l3, 99a.l, 99a.4, 99b.2, 137b.6, 151a.2, 152a. 10, 152b.4’ e göre yapıldı.

Drs.l8b, ME33, OŞG13.35 (1) yiğit, değil mağa! Savaşmadın unşmadın alı vereyim, döngil (2) gerü! Ağ sakallu kocalar gederise menüm geder. Senüg de içinde (3) ağ sakallu [ba]bag257 vansa yiğit, değil marja! Savaşmadın urışmadm (4) kurtarayım, döngil gerü! Menüm içün geldürjise oğlancuğum öldürmişem. (5) Yiğit, marja258 yazuğı yok, döngil gerü! dedi. Oğlan burada (6) babasına şoylamış, görelüm hânum ne şoylamış: Boym uzun (7) bedevi atlar gederise senürj geder. Menüm de içinde binidüm var, (8) komağum yok kırk nâ-merde. Kaytabanda kızıl deve senürj geder. (9) Menüm de içinde yükletüm var, komağum yok kırk nâ-merde. Ağayılda (10) tümen259 koyun senürj geder. Menüm de içinde şişligüm var, [komağum] 260 yok (11) kırk nâ-merd[e] ,261 Ağ yüzlü, ala gözlü gelin senüg gederise menüm dahi (12) içinde nişânlum var, komağum yok kırk nâ-merde. Altun başlu (13) ban evler seniuj gederise menüm de içinde odla] m262 var, komağum yok 257 4Lj —> İİLjLp Tamir Vat.66b.10 ve bağlama göre yapıldı. 258 iSL. — > Vat. 66b. 12 ve bağlama göre okundu. 259 Tümen kelimesinin anlamı için bk. Drs. 1 la. 1 notu. 260 Tamir Vat.67a.3 ve soylamada tekrar edüen aynı dizeye göre yapıldı. 261 — » oiy U Tamir Vat.67a.3 ve soylamada tekrar edilen aynı dizeye göre yapıldı. 262 (Ojl -> Tamir Vat.67a.8; Drs.42b.ll, 42b.l3, 99a.l, 99a.4, 99b.2, 137b.6, 151 152a. 10, 152b.4’e göre yapıldı.

DEDE KORKUT 75 Drs. 19a, ME34, OŞG14.23 (I) kırk nâ-merde. Ağ şakallu kocalar senüg geder, yine263 menüm dahi (2) içinde bir caklı şaşmış, biligi yitmiş koca babam var; (3) komağum yok kırk nâ-merde! dedi. Kırk yiğidine dülbend şaldı, (4) el eyledi. Kırk yiğit bedevi atın oynatdı, oğlanug (5) üzerine yığnak oldı. Oğlan kırk yiğidin boyma aldı, (6) at depdi, ceng ü savaş etdi. Kiminür) boynın urdı, (7) kimini tutsak eyledi, babasmı kurtardı, kayıtdı, gerü (8) döndi. Dirse Hân, burada oğlancuğı şağ idügin (9) yine264 bildi. Hânlar hânı oğlana beglik verdi, taht265 verdi. (10) Dedem Korkut boy boyladı, şoy şoyladı, bu Oğuz(II) -nâmeyi düzdi koşdı, böyle dedi: [Kanı dedügüm yeg erenler, dünyâ menüm deyenler?]266 Anlar dahi bu dünyâya (12) geldi geçdi, kervân gibi kondı göçdi. Anlan dahi (13) ecel aldı, yer267 gizledi. Fâni dünyâ kime263 kaldı? [Gelimlü gedimlü dünyâ, şoi] ucı ölümlü dünyâ].269 Kara ölüm geldüginde 263 Okuma şekilleri ve teklif için bk. Drs. 19a. 1 notu. 264 Kelimenin anlamı için bk. Drs.l9a.8 notu. 265 caj Vat. 67a. 11, Drs.lla.9, 14a.l, 34b.5, 64b.7, 70a.l, 91a.9 vd.’e göre okımdu. 266 Tamir Drs.34b.ll, 79a.l, 102b.4, 153b.8’e göre yapıldı. Aynca bk. Drs.19a.ll notu. 267 ^ ji Vat. 67a. 12, Drs.34b.12, 79a.2, 102b.5, 147b.2, 153b.9’a göre okundu. 268 o > Okuma şekilleri ve tamir için bk. Drs. 19a. 13 notu. 269 Soylama&dki eksiklikler ve tamir için bk. Drs. 1 9a. 1 1 notu.

DEDE KORKUT Drs.l9b, ME35, OŞG15.5 (1) geçit versün! 270 Şağlığıla şağmçın271 devletüp Hak artursun! 272 (2) Ol ögdügüm yüce Tajgn dost olubanı meded ersün! (3) Yom vereyin hânum: Yerlü273 kara tağlarup yıkılmasun! Gölgelice (4) kaba274 ağacup kesilmesün! Kanın275 akan görkli şuyup kunmasun! (5) Kanadlarup uçlan kınlmasun! Çapanken ağ boz atup büdremesün! (6) Çalışanda kara polat uz kılıcup gedilmesün! Dürtişüriken (7) ala gönderüıj ufanmasun! Ağ sakallu babap yeri uçmağ olsun! Ağ bürçeklü anap276 yeri behişt (8) olsun!277 Hak (9) yanduran çırağup yana tursun! Kadir Tapn seni nâ-merde (10) muhtaç eylemesün! Hânum hey!