Poema à Virgem

DE PRAESENTATIONE VIRGINIS MARIAE

Prodit odorifero fragrans nova Virgula fumo,
Altaque aromaticus sydera tangit odor.
Ostia jam resera divini grandia Templi
Janitor, et verso cardine pande fores.
Deme sacris adytis velamina summe sacerdos,
Incensum ut Joachim ponat, et Anna suum:
Divinamque pio suffimine adoret ad aram
Summa novo venerans numina thure Dei,
Atria taurino non polluet ille cruore,
Nec coquet accensis carnea frusta focis:
Nec summum hircorum placabit sanguine Patrem,
Ante nec aeratas concidet agna fores.
Scilicet Omnipotens, quaecumque in montibus errant
Jumenta, et pingues lata per arva boves,
Quasque feras densis abscondit sylva latebris,
Aérias volucres, lanigerosque greges,
Granimaque, et pulchris vestitos floribus agros
Condidit, et domina temperat ipse manu.
Non haec iratum placabit victima coelum,
— Munera, nec sanctus praeparat ista senex:
Sed merita fundet medio de pectore laudes,
Reddet, et excelso jam sua vota Deo:
Quae pius emisit, maestum cum degerit aevum
Prole carens dulci, probraque multa fereus.
Ecce venit tandem foelici pignore foelix,
Et cum dono aras divité dives adit.
À Domino acceptam Domino dabit ipse Mariam,
Et Templi tanto munere crescet honor.
Hujus enim molles nardi pubentis aristas,
Galbana, thus, myrrham, balsama, vincet odor.
Haec dabit innocuum, qui crimina deleat, Agnum,
Hostia pro cunctis qui cadet una reis.
Qui simul ac diro mitissimus occidet ense.
Cessabunt caedi pinguia colla boum.
Ille suo veteres delebit sanguine sordes,
Ille cruor puro purior amne fluet.
Ille semel sacra mactabitur Agnus in ara,
Victimaque aeternum totius orbis erit.
Ergo veni, foelix, ó Virgo tenerrima, donum,
Accipiant adytis te sacra Templa suis.
Egredere insignis, sedesque relinque paternas;
Tecta manent veri te speciosa Patris.
Desine de collo dulcis pendere parentis:
Mater eris Domini jam sine labe tui.
Sperne puellares, divina Infantula, mores:
Maturus mentis jam tibi sensus erit.
Namque tuum summus Rex aetheris optat amorem,
Igne Deus formae carpitur ipse tuae.
i Sensibus ille tuos maturis perficit annos,
Arcanique arcam ie cupit esse sui.
Rumpe moras omnes charos comitata parentes;
Incipe divinum Virgo triennis opus.
Ecce venis rutilans: acies properate polorum,
Virgineas vario pingite flore vias.
Ecce venis multis electa ex millibus una,
Sol ut it ignivomis pulchra per astra rotis.
Ecce venis miro spectabilis ora nitore,
Lucet ut impleto candida luna globo.
Duceris in Templum magni nova sponsa Tonantis,
Et terit insuetas planta tenella vias:
Imparibusque patris vestigia passibus aequa,
Maternamque premis parvula Virgo manum.
DEPLORATIO ANIMAE VIRGINITATIS, IN CONSPECTU VIRGINIS
Ut patrio profers divinum & limine vultum,
Spargitur ambrosius moenibus urbis odor.
Et sensi, aut certe credens sensisse eucurri,
Oblatum calcans qua rapiebar iter.
Et dixi: Quid agis, mea mens? age curre, videre
Sicubi forte saerae Virginis ora potes.
Nec mora, festinis dum cursibus emico, vidi
Ante sacros Templi Virginis ora gradus.
Ut vidi, ut perij jaculo confessus amoris,
Ut mea traxisti lumina, Virgo, tuis:
Ut mihi inassuetis ardoribus intima carpsit
Pectora formosae virginitatis amor:
Certus eram niveo cireundare fraena pudori,
Claustraque perpetuis reddere firma seris:
Perque tuos passu foelici incendere gressus,
Moribus exultans, candido Virgo, tuis.
Hei mihi, fugisti celeri mea lumina planta,
Tardaret gressus cum mora longa meos.
Ecce ferus telis oppugnans mollibus hostis
Expugnat robur pectoris omne mei:
Claustraque confringens male custodita serasque,
Corporis atque animae depopulavit opes.
Tunc ego jam sero mea tristia damna rependens,
Heu perijt, dixi, virginitatis honos!
Moesta que percutiens geminatis pectora pugnis
Fata dolens planxi talibus atra sonis.
Hei mihi, quis laesit nunquam reparabile claustrum?
Quae vis obstructas fregit iniqua fores?
Quae tam saeva tuam rupit, mea vinea, sepem
Bestia? maceriam quis laceravit aper?
Ecce carens muro fis omnia praeda latroni, Ecce pates cunctis pervia facta feris.
Cur me, summe Parens, eduxti in luminis oras?
Cur tetigi ex matris viscere natus humum?
Atque utinam, aspicerent ne mea tua lumina turpem,
Consumpta in primo limine vita foret.
O utinam pulchri labem visura pudoris
Ultima venisset funeris hora mei.
Quippe foret levius consumi funere, et omnes
Sulphureo poenas sub Phlegethonte pati,
Quam tua, sanete Pater, bonitas immensa, potestas
Suprema, aeterno agnus amore decor,
Quam tua, sancte Pater, factis laesisse nefandis
Numina, et inter oculos foeda patrasse tuos.
Ó anima infoelix, deformis, adultera, faetens,
Turpis, et in turpi corpore clausa manens.
Excute torporem, corruptum concute pectus,
Horrorem sceleris sordida volue tui.
Quis formam pulchri tibi (proh dolor!) abstulit oris?
Quis tua tam turpi polluit era luto?
Tunc illa es, quondam quam vitreus abluit amnis,
Crystallo pectus candidiusque dedit?
Quam sacer aethereo purgavit Spiritus igne,
Excocta ut flammis aurca tota fores?
Tene rato Sponsus junxit sibi foedere summus
Cum tua foecundis erimina lavit aquis?
Dic ubi sacra fides, jurataque federa quondam?
Dic ubi promissus, nec violandus amor?
Perfida polliciti temerasti jura pudoris:
Spretus amor maeret, facta doletque fides.
Displicuit Sponsus, placuit tibi turpis adulter:
Hospitium Domini fur scelerosus habet.
Sprevisti Regem, Stygium complexa tyrannum;
Hic herus infamis, nobilis ille Pater.
Linquis amatorem, syncerum pellis amicum;
Accipis osorem, te ferus hostis habet.
Sordida quin plagis Patrem offendisse benignum,
Debuit esse tuus qui tibi solus amor.
Quin scelerata gemis Dominum tempsisse potentem,
A te cui fuerat summus habendus honor.
Quin perjura doles Sponsi violasse suavis
Foedera, adulterijs et maculasse torum.
Sorde lupanaris turpasti foeda cubile:
Sponsus abest dulcis, tortor acerbus adest.
Quae rabies miseram, quae te tam dira libido
Abstulit amentem? quae rapuere .faces?
Turbo tuum veltemens foedarum mersit aquarum
(Proh dolor!) in faecis stagna profunda caput.
Ecce jaces Regi superorum invisa polorum;
Ecce cares Sponsi coelico amore tui.
Sordibus implicitam turpis, quem turpis amasti,
Te tenet in foedo perditor ille sinu.
O jactura gravis nullo reparanda labore!
O grande, amissum tempus in omne, bonum!
O decor abjecti nunquam rediture pudoris!
O decus, ó nunquam restituendus honor!
O bona virginitas, Sponso tam grata decoro,
Quis mihi te casus, quae fera ademit hyems?
Sola tui restat nuper mihi dulcis imago;
Tu semel infoelix perdita prorsus abes.
Flete oculi tantam vultu squallente ruinam,
Fusaque lascivas sordidet unde genas.
Hue lacrymae, huc gemitus, planctus; formido, pavores;
Hue dolor, liuc pallor, terror, et horror ades.
Obruite insano curarum vortice mentem;
Mergite tristitia tartara ad ima caput.
Aut tu, summe Pater, vel me Stygis abdo lacunis,
Offendant oculos ne mea facta tuos.
Vel tere contrito carnem cum corde procacem,
Ut jam grata suo sit mea vita Patri.
Haec ego cum gemerem, tristi et mens aegra dolore
Plangeret ad sponsum certa redire suuin; Delicljs uti turpis suadebat adulter,
Et dare nequitiae libera fraena meae.
Nulla tibi, ajebat, capienda in morte voluptas:
Dum licet, in medijs difflue laxus aquis.
Credere visus eram, vietumque libido trahebat
In consueta meas vincla datura manus.
Inque tenebroso vitiorum mersa barathro
Jam prope laeta suis mens erat ipsa malis.
Cum prope mors esset, nec spes foret ulla salutis,
Vellet et in lecto foeda jacere suo:
Nescio quis lenis placidae mihi sibilus aurae
Hos dedit inspirans cordis in ore sonos.
Quam voluere diu coeno lutulentus in isto,
Surge, veni sacros Virginis ante pedes.
Si turpem vultu te exceperit illa sereno,
Ne timeas, sordes abluet illa tuas.
Surgo gravis metem multorum mole malorum,
Et vetus in tumido corpore torpor erat.
Dejectusque caput, faciemque tegente pudore,
Vix vení ante oculos, Virgo benigna, tuos.
Nec visus oculis, nec erat data copia fletus;
Condebant pressae lumina gesta genae.
Nec quibus affarer noram te, candida, verbis;
Haerebat gelido torpida lingua, metu.
Mens sibi luxuriae pavitabat conscia turpis;
Attonitus multo crimine totus eram. Captabam sola divinas aure loquelas,
Dulce tuo flueret si quid ab ore mihi.
Ecce labris prodit (nisi falsa illusit imago
Indignum) talis vox mihi nota tuis.
Surge, veni mecum sacrata in templa Tonantis:
Tu mihi perpetuo tempore servus eris.
Audivi, et vita simul ac sermone resumpto,
Ecce sequor, dixi, quo benedicta venis. Mors odiumque meis, sanctique aversio vultus,
Poenaque debetur non moritura malis.
Sed vitam indigno, et dulcem si reddis amorem,
Ista tuae maior laus pietatis erit.
Haec ego, tu facili visa es risisse favore,
Et subijt menti spes inopina meae:
Increvitque tuos imitandi audacia mores,
Teque vel à longe quà licet usque sequi.