Poema à Virgem

DE INGRESSU ANGELI AD MARIAM VIRGINEM

Jam pia divinam vicis miseratio mentem,
Et pax iratos lenijt alma sinus.

Jam facilis scindit veteres concordia rixas,
Justaque pacificus jurgia pellit amor.

Jam Deus antiquas bonus obliviscitur iras,
Ilumanumque pio respicit ore genus.

Scilicet agnovit quod vili à semine natum
Corpora de sterili pulvere ficta gerit:

Inque malum pronos, stimulante cupidine, sensus
Diffluere, ut mollis labitur unda, videt.

Utque paterna solent miserari viscera natos,
Ira nec errantes punit acerba diu:

Sic movet aeternum pietas dulcissima Patrem,
Cumque gravi semper mista furore venit.

Tam procul à nobis scelerum difiecit acervos,
Et mala patratis debita criminibus;

Quàm procul excelso se jungitur aethere tellus,
Et plaga ab occidua distat Eoa domo.

Jam solium virides pingunt coeleste smaragdi,
Altaque jaspideo teeta colore nitent:

Divinumque thronum pulchro eireundat amíctu
Iris, et ignivomum discolor ornat opus:

Spesque datur mundo certam prope adesse salutem,
Quae jam cum placida pace ligata venit.

Coeliea terrenis jungentur, et infima summis,
Durabuntque omnes foedera tanta dies.

Nam Deus unigenum missurus ab aethere Natum
Verus ut é sacra Virgine fiat homo:

Mitia defirens Galilaeis lumina terris,
Nobile Nazareth despicit urbis opus.

Hic tibi parva quidem, sed magno insignis houore,
Stat domus, excelsis aequa futura polis
Degit uhi exiguis laribus eontenta Puella,
Athere quae magno postmodo maior erit.

Qua latet in terris humilis sine nomine Virgo,
Qua tamen ampla nihil clarius aethra vident.

Servat ubi intacti signacula clausa pudoris
Quae geret augusto ventris in orbe Deum.

Servat ubi obductis diuturna silentia portis,

Cujus opem mundo paucula verba ferent.
Quae, precor, es mulier, cui talia servat Olympus?
Quis tuus est conjux? quod tibi nomen in est?
Vir tuus est Joseph, cui nobilitatis origo
Clarior à magno missa David venit.
Vir tuus ille quidem vera eum conjuge junctus,
Virginei consors non tamen ille tori.
Cui sedet immoto votum inviolabile corde
Perpetua tecum virginitate frui.
Conjugij quem jura tui, thalamiqué pudici,
Haeredem facient nominis esse tui.
Nam cui mater eris, pater esse putabitur ille;
Et reget, arbitrio qui regit astra suo.
Talis es, et lateas? nimiumque illustre Maria
Nomen in obscuro sit sine laude tuum?
Scilicet in celsi constructo cacumine montis
Urbs coelo eductas osculat alma domos ?
Cur lateat rosei spectabilis orbita solis?
Cynthia eur lumen deneget alma suum?
Cur oculos fugiat, flammis quae accensa coruscis
Ponitur in media clara iucerna domo ?
Ó urbs alta, nequis, cupias licet ipsa, latere,
Sol radians, Phaebe splendida, flamma micans.
Ut lateas terram, tamen es notissima coelo
Sydera te prodent, prodet et ipse Deus.
Jam supera aligerum demittens arce ministrum,
Qui secreta tibi magna recludat, ait.
Vade salutatum quam post tot saecla Mariam
Inveni, arcani fiat ut arca mei.
Illa mei Nati cum virginitatis honore
Mater, et aeternae causa salutis erit.
Dixit: at ille volat rutilo per inane volatu,
Igneus ut radians aethere vesper abit:
Kyregioque niteus juvenis puleherrimus ore
Ingreditur thalami teeta pudica tui:
Miratusque-tuae divina, insignia mentis,
i . Talia curvato dat tibi verba genu.
O sola immenso gratissima foemina Patri,
O prima aeterni cura Parentis, Ave.
Cui. divina humilem replevit gvatia mentem,
Cui sacra divinus peetora inundat amor.
Omnipotens Dominus tecum est, qui maxima. Olympi
Moenia, qui terras solus et aequor habet.
Ille tui Dominus fuit omni tempore cordis,
Solus habet regimen peetoris omne tui.
Non tibi culpa prior, nou est dominata fecunda
Omnipotens Dominus jus habet omne tui.
Nee tibi mors unquam, nec mortis praefuit author
Omnipotens Dominus jus habet omne tui.
Ille tuum semper possedit solus amorem,
Ille tui curas peetoris unus habet.
Propterea lata dominaberis inclyta terrae,
Arduaque imperiis serviet aethra tuis.
Tu sola ante omnes dignissima Foemina matres,
Tu sola ante omnes es benedicta nurus.
Gloria (oeminei spectaberis ultima sexus
Gloria foeminei prima decoris eris.
Quem tibi tunc animum credam, seusumque fuisse,
Quis tibi tunc vultus, Virgo modesta, fuit,
Cum tibi coelestis tam mira referret ad aures
Nuntius, aspectum cernuus ante tuum?
Fixa solo castos oculos immobilis haeres,
Pulchraque virgineus contegit ora rubor.
Et turbat novam prudens mirare salutem,
Et pavitans humili talia mente putas.
Quis novus hic sermo timidas mihi pertigit aures ?
Unde salutandi tam nova forma venit?
Tanta ne ab excelsis veniat reverentia coelis ?
Tantus honor humili? gloria tanta mihi ?
Seilicet indignam terrà veneretur Olympus ?
Laudibus immodicis magnificer modica ?
Juncta fabro parva vix noscor in urbe marito,
Et jam magnifica noscar in urbe Dei?
Foemina muneribus cumuler paupercula tantis ?
Tot mihi divitiae, tot tribuantur opes ?
Me ne polus elaro Dominae dignetur honore,

Quae vix ancillae sum satis apta loco ?

Summus in ornatae Dominus ferat incola mentis,
Perpetuusque hospes pectoris esse mei ?

Jure mihi video insperata ex laude timendum.

Conscia nullius, vilis, inopsque boni.

Ó humilis, simplex, et prudentissima Virgo.
Quae tibi tam dubij causa timoris adest?

Cuncta times humilis, merito; quia cuncta timenda
Sunt humili, qui se judicat esse nihil.

Cuncta times simplex; quia simpliciora puella
Saepe solent varia pectora fraude capi.

Cuncta times prudens, prudenti examine pensans
Ne moveat sensum quaelibet aura tuum
Ne faciles praebens aures, velut Eva draconi,
Credula compositis illaqueere plagis.

Sed nihil hic fraudis: non nouit fallere coelum
Non est in supera fraudibus urbe locus.

Non hic te verbis deludet dulcibus anguis,
Nec levis ut mulier decipiere prior.

Jam te respexit Dominus, quia summus ab altae
Infima coelorum respicit axe Deus. Quo magis indignam te credis, dignor alto
Exeris, et surgit dejiciendo caput.

Simplicitas humilis, simplexque abjectio mentis
Spiritui gratam te facit esse Dei.

Quid summam fieri, quid te mirare priorem,
Infima si extremum sumis in orbe locum ?

Hoc esset mirum, si inflata superbia haberet
Pectus, et à Domino respicerere tuum.

Audi igitur coeli securo nuntia corde,
Ut te digna magis, sic metuenda minus.

Audisti laudum primordia sola tuarum;
Summus adhuc summi desit honoris apex.

Maxima jam dixit, dicet maiora deinceps
Qui tibi suspensae coelicus Ales ait.
Paree Maria metu: nihil hic tibi, Virgo, timendum
Poneverecandum, Virgo Maria, metum.

Non refero mundi vanos legatus honores:
Indigna est tanta Virgine vilis humus:

Sed ques aeterni sapientia summa Parentis
Ante tibi mundi grande reservet opus.

Cur pudet aetherei laudari voce minisíri,
Nec dignam alloquio te facis esse meo?

Cui gens flammantis curvabitur incola coeli,,

,

Omnis et obsequium servitiumque dabit.
Tandem supremi reperisti Patris amorem;
Est tibi apud magnum gratia magna Deum
Quam pater amisit lethali crimine primus,
Quam quondam prisci non reperére Patres
Tempore quam longo cupidé suspirat Olympus,
Quam lachrymans quaerit languida terra diu.

Condita in immensi secreto corde Parentis,
Inventa est tandem gratia amorque tibi.

Non nostram appendit Domini sapientia gentem,
Quae te naturae conditione praeit
Sed te, quam nostra maiorem gratia gente
Fecit, ut hoc summum perficiatur opus.

En tua concepto turgebunt viscere Faetu,
Et Natum exacto tempore nixa dabis.

Cujus inauditum sanctumque vocabis Jesum
Nomen: erit titulo nobilis ille novo.

Hic erit excelsae Rex majestatis, et omnem
Ipsius excedet gloria magna modum.

Qui tibi Natus erit, summi Patris unicus idem
Filius, et compar nomine numen erit.

Cui dabit omnipotens solum regali Davidis
Patris, et Imperij fraena tenenda Deus:

Isacidaeque domum moderabitur inclytus amplam,
Juraque in aeternos sanciet aequa dies.

Ejus erit latis diffusa potentia terris,

Ultima quàque vagum terminat ora fretum.
Quaque jubar pandit, qua vesper claudit Olympum,
Qua polus aetliereum voluit uterque globum.

Margine totius (certo sine limite) mundi
Porriget Imperij brachia longa sui.

Quin et legitimus regnis dominabitur haeres,
Sydereis vero cum genitore Deus:

Sceptraque perpetuum princeps gestabit in aevum
Masimus, et dempto saecula fiue reget.