Poema à Virgem

PLANCTUS MATRIS

Sed tibi cur stultis ferio clamoribus aures,
Si immemorem cogit te dolor esse tui?
Obruta tristitia, gladio transfixa eruento,
Lugubrisque sedes, et gemebunda solo:
Inque pio lacerum plagis diroque cadaver
Funere, Virgo tenes heu miseranda sinu:
Ingeminasque graves planctus, lamentaque fundens
Membra rigas lachrymis sanguinolenta piis:
Inque pios questus singultibus intima pulsans
Rumpis, et hos profers ore gemente sonos.
Nate nimis misera vulnus crudele Parentis,
Hei mihi, tam saevis dilacerate modis.
O jubar, Ó caeca tectum caligine lumen,
O lux, à dirá vita perempta nece.
Quae manus indignos ausa est inferre dolores?
Tempora cur duris sentibus ista rigent?
Quis niveas rupit rigida tibi cuspide palmas ?
Quid sacrum vasto vulnere pectus hiat?
Quis tibi de pulchro roseum tulit ore colorem?
Quid periit vultus forma decora tui ?
Hoc ne caput, cujus mundi firmissima nutu
Moenia, cumque sua sydera mole tremunt ?
His ne oculis coeli sedebant astra sereni,
Solque nitens, medium cum secat axe diem?
His ne mel exibat, divinaque balsama labris?
Hoccine fons vivis ore fluebat aquis?
Maene illae, ad quarum morbis languentia toctum,
Mersaque surgebant corpora morte, manus ?
Heu quem te aspicio! non est tibi gloria, Fili,
Prima, nec in pulchro pristinus ore decor.
Saeva cruentarunt formosum verbera corpus,
Dissiluere suis omnibus ossa locis.
Squalidus irrepsit liventia pallor in ora,
Barba riget vulsis sanguinelenta pilis.
Brachia confossis stupuere rigentia palmis,
Frigidus invasit crura pedesque rigor.
Unde repentinis tumuerunt aequora. ventis?
Quae caput immersit dira procella tuum?
Nate decus coeli, quis te mihi casus ademit?
Quae fera te ex ulnis abstulit unda meis?
Quo formosus abit supremi splendor Jesus
Patris? ubi est Matris qui fuit ante Puer?
Tu miseros dulcis consolabare parentes,
Pignore restituens matribus hausta pijs,
At mihi quis raptum te funere reddet acerbo?
Quis lachrymas terget Matris ab ore tuae?
Quid faciam sine te, dulcissime Nate? quis aegrae
Confugium Matri, quis mihi portus erit?
Tu mihi eras omni plenus dulcedine Natus,
Tu Pater, et Sponsus, tu mihi Frater eras.
Nunc Mater, jam non Mater, te Nate perempto,
Fratre, Patre, et Sponso nunc viduata fleo.
Non ego te posthac lassatum solis ab aestu
Excipiam tectis, Aene benigne, meis.
Dulce nec ulterius Matris sine pignore nomen
Gaudia maternis auribus alta dabit.
Traditus es canibus, mea viscera, Nate cruentis:
Praeda datus saevis es lanianda lupis.
Hei mihi, nulla subit crudo medicina dolori:
Sola gemo lachrymis exatiata meis.
Abstulit una dies maternae gaudia menti:
Tormenta, et luctus attulit una dies.
Nate quies nuper, gladius modo Nate doloris;
Ante salus animi, nunc fera plaga mei.
Quod scelus aethereis patrasti lapsus ab oris?
Innocua admisit quod tua vita nefas?
Quid caput augustum merui? quo crimine tortor
Supplicio afflixit tempora sacra novo?
Quid pia cum. puro peccavit lingua palato,
Tristia ut admisto pocula felle bibat?
Qua tibi pro culpa ferro terebantur acutae
Cuspidis? innocuae quid meruere manus?
Qua tibi pro noxa rumpunt crudelia plantas
Vulnera? quid sancti commeruere pedes?
Quod fidit ob facinus divinum lancea pectus?
Viscera quid cordis commoeruere pii?
Tu nihil es meritus: meruere ingentia mundi
Flagitia, infundam qua peperere necem.
Tantum humana salus nostraque redemptio vitae,
Tantus in aeterno pectore vivit amor.
Nate siles? miserae nec te lamenta Parentis
Viscera, nec tanto rupta dolore, movent?
Quis Patris imposuit tam moesta silentia Verbo?
Cur tua vox flenti non venit ulla mihi?
Cur tua, quae mutis solvebat vincula linguis,
Muta mihi soli nunc tua lingua tacet?
Qua merui culpa tantis cruciatibus angi ?
Haecne de te Matri gaudia Nate refers?
An quia te blandis recreavi molliter ulnis,
Et tener in gremio sarcina dulcis eras:
Nunc gero te totos laniatum flebilis artus,
Et lacer in gremio sarcina tristis ades ?
An quia puniceis fixi oscula blanda labellis,
Rubra mihi reddit nunc tuus ora cruor ?
Anne fuit crimen distentas nectare mammas Dulce diu labijs inservisse tuis? í
Tristia cur charam voluisti absynthia Matrem
Sumere? cur hausto cor mihi felle tumet?
Quaenam culpa fuit, quod nulla in pectore amantis
Meta tui, nullus limes amoris erat?
Ecce suavis amor factus mihi tortor acerbus,
Vulneraque infligit ossibus alta meis.
Quae dona occumbens inopi postrema Parenti,
Quas mihi legitimas Nate relinquis opes?

Hei -mihi, confossae palmae, plantaeque rigentes,
Temporaque, et dire pectora rupta dabunt.
Verbera cum clavis, nodosum robur, et hastam

Sortiar, et capitis serta cruenta tui.
Haec ego jure meo mihi debita munera saumam,
Succedamque haeres rebus egena tuis.
Hoc cultu incedam spectabilis, lis ero dives
Dotibus, haec condam pectore dona meo.
Et prius hanc animain rigido mors auferet ense,
Quam medio Matris subtrahat illa sinu,
Scilicet est densis mea lux immersa tenebris,
Vitaque crudeli concidit hausta nece?
Quo meus offendit facto pius Agnus Jesus,
Quid laesit Natus te, Pater alme, tuus?
Scilicet ille luat sontis perjuria mundi ?
lile ferat poenas, quas meruere rei?
Ne pereant sontes, ad mortem traditur insons,
Dilectus servi erimíne Natus obit?
Jam duro ne hominum mercetur funere vilam?
Jam saeva fuerit morte paranda salus?
Non fuit haec tanti, tua te clementia adegit
Omnia qui vincit, te quoque vincit amor.
Plange Sion dulcis erudelia fata Parentis,
Qui mortem pro te, ne morerere, tulit.
Sic mea lux moreris? Sic te, dulcissime Jesu,
Ut vivam, sic te mors trueulenta. rapit?
Tone Deum diro potuisse occumbere letlio,
Et tua vivat adliue te pereunte. Parens?

Certe ego eram vivens quae te vivente beata,
Nunc foelix moriens te moriente forem.

Foelix marmoreum, quo jam condere, sepulelirum,
Accipiet Matris quod tua membra vice.

Ipse mea genitus cubuisti dulciter alvo,
Extincto saxum nunc tibi lectus erit.

Sed quis te rapiet Matris violentus ab uluis?

Cur oculis aberit moesta figura meis?

Non potes avelli. tumulo condemnr in uno,
Saxeaque excipiet nos simul arca duos.

Mic ego eomplexu refovens miserabile corpus
Contumulanda simul, si patereris, eram.

Sed qnia non possum crudelem abrumpere vitam,
Et dolor à facie magnus abesse tua;

Tu pectus Matris servabis, Nate, sepulchro,

i , Teque suo Mater pectore condet amans.

O mors, cur gladio mea viscera rumpis acuto?
Sospite cur sobolem Matre cruenta rapis?

Crudelis, cur me sublato pignore linquis?
Cur tuus in Matrem non jacit arma furor?

Blanda fores uno si telo utrumque ferires,
Cruxque sibi fixus perderet una duos.

Saeva necans Natum, parcens mage saeva Parenti,
Mitis uterque simul, si moreremur, eras.

Ultima in afllietam jam torque spicula Matrem
Quam sine prole facis vivere, coge mori.

Haec et plura gemis Nato, pia Mater, adempto,
Nec superest plagis ulla medella tuis.

Quis tua funesto turbavit peetora luctu?
Unde tuo cordi maeror acerbus inest?

Cur tua sordesceunt effusis fletibus ora?
Cur oculis manant flumina larga tuis?

Unde tibi gemitus tanti, tantique dolores?
Viscera quis Matris reddidit aegra piae?

Quis tua tam diro praecordia vulnerat ense?
Spicula quis venis fixit acuta tuis?

Has mea, si nescis, fecerunt crimina plagas,
Ista dedere meae vulnera saeva manus.

Corpus ego torsis flagris, ego tempora sertis,
Ipse fidi palmas, innocuosque pedes.

Ipse latus ferro, divinaque viscera rupi;
Causa fui Nato funeris ipse tuo.
Scilicet ista meae meruerunt vulnera culpae:
Hace erat, haec nosis debita poena meis.

Legis ego fractor, puro piat ille cruore É
Patris ego laesi numen, et ille luit.

Crimen ego admisi, duros tulit ille dolores:
Mortis ego justa sum reus, ille perit.

Sic ego crudelis Natum Matremque peremi,
Ille tui cordis vita suavis erat.

Me miserum, quid agam? justo tumet ille furore.
Nec tua non meritas concipit ira minas,

Certe ego respicio manuum cum facta mearum,
Spes mihi plaeandae non subit ulla tui.

Ast ubi fata tui subeunt crudelia Nati,
Spes mihi cum dira maxima morte subit.

Non eris aspecto torvae mihi sanguine frontis, e
Te pius immitem non sinit esse cruor.

Ad fera confugiam Materni vulnera cordis.
Tila cruci affixum continet aula Deum.

Nec tua, quae licent reseratis undique portis
Oecludi poterunt mitia corda mihi.

Ut partem condas, non omnia vulnera claudes;
Sunt data, quam posis condere, plura tibi.

Ipse dolor lethi, quam movit, leniet iram:
Iste pii vires sanguis amoris habet.

Tu mites lachrymis absterge parumper ocellos,
Ora tuens Nati sanguiuolenta tui
Et tristi aspectu fusi placare eruoris,
Te facili durus non erit ille
Nil tamen hic parcas, parcet mihi Filius olim,
Injice pectoribus tela crueuta meis.

Ut quod multiplici confossum est vulnere pectus e.
Hora meo vellat pectore nulla tuum.

Has peto per plagas, mitissima, quas ego Nato,
Crudelis Nati quas tibi fecit amor.

Fac me vulneribus, fae me fera sanguine fuso
Funera pro Domino, cum Dominoque pati.