Poema à Virgem

LAUDES VIRGINIS ORDINE. ALPHABETICO.

A
Tu sacra es, qua se divinum condidit aurum,
Quae mundo largas Arca refundis opes.
Unde catenatus Stygij sub jure tyranni
Venditus heu misere jam redimatur homo.
Hoc ego thesauro redimam mea crimina, et olim
Captivus, tanto munere liber ero.
Nec tua, quae cunctis reserata est semper egenis
Claudetur soli dextra benigna mihi.
Non docet esse tuus, Natus te, Mater avaram
Ut mihi se donet, se dedit ille tibi.
Divitiis post hàc nemo se jaectet opimis,
Nemo sibi laxas condat avarus opes.
A te qui purum supplex non ceperit aurum,
Pauper in aeternum vilis, egenus erit.
B
Tu nive candidior Byssus, candorque pudoris
Unde sibi sumpsit tegmina digna Deus.
Quae nec corrumpet consumens cuncta vetustas,
Nec mors terribili sanguine lenta manu. Hoc verum acquiret velamine mundus honorem,
Opprobriique teget signa notasque sui.
Hac tege me tunica, Mater; nam corripit aestus.
Laedit hyems, telis dextra inimica ferit.
C
Tu plena es Domini suavissima fercula seruans
Cella, salutaris premitur unde cibus.
Hoc superi vivunt, foelicia flamina, libo
Hoc corda humanum pascitur aegra genus.
O ver? vivus, qui venit ab aethere, panis,
EM LOUYOR DA VIRGEM
Quem tua suscepit cella, deditque cibum.
Qui nisi materna sic se minuisset in alvo
Nullus in orbe locus, quo caperetur erat.
Jam modicam sumpsit de te, pulcherrima, formam,
Undeque at menti totus inesse meae.
O mea divinum concludite viscera pastum,
Ne vos sicca sitis perdat, inersque fames.
D
Tu Dumus rutulis circumdatus undique flammis,
Qui tamen ardenti laederis igne nihil.
Quem tua divinum purissima condidit ignem
Alvus, et in medio tuta calore fuit.
Jam sine ut flamma peperisti, amplecteris ulnis,
Et roseis praebes ubera plena labris.
En ego mortifero tabesco frigore pectus,
Nec mea divinus corripit ossa calor.
Ure tuis gelidas flammis mihi, Virgo, medullas,
Cordaque torpenti quae riguere gelu:
Perpetuoque tui Pueri succendar amore,
Et comburat amor me sine fine tuus.
E
Tu vitae Exemplum, purissima Mater, lionesta,
Ignivomo solis elarius orbe micans.
Tu sola intrepido deserta per avia gressu
Jgnotas aperis difficilesque vias.
A te virgineae nivei dedicere Phalanges
Quod tererent acto calle pudoris iter.
In te sanctorum fixerunt lumina turmae,
Perque tuos mores eumposuere suos.
Ut que oculis radians ad se trahit orbita solis,
Sic tua lux mentes, sic tua vita trahit.
À te vara puer discit contemnere carnis
Gaudia, divinas deliciasque sequi.
Per te eonjugij facta est via foedare vinotis,
Quique magis puri dona pudoris amant.
Denique forma bonos ad se tua pellicit omnes,
Ad se forma potens attrahit ista malos;
Nam lasciva tuum cum spectant lumina vultum
Aspectus fiunt luce pudica tui.
O radiosa meae tenebras lux disjice noctis,
Ut videam lucem, qua rapiente trabar.

Forma modesta tui, et formosa modestia vultus
Sit via, et exemplum, rectaque norma mihi.
Ad te se quoties mea mens convertet amandam,

Da fugiat carnis, da tuus intret amor.
xo
Tu Fons, quem sylvae decoratum fronde virentis
Divina aeterno gemma pudore notat.
Quae fluit aeterna vivus dulcedine torrens,
Unda voiuptatis, laetiiaeque liquor.
Unde jugis manat, coelestemque irrigat urbem
Amnis inexhaustis impetuosus aquis.
Hujus ab influxu divinis arbor in hortis
Consita producit tempore poma suo.
Me miserum, nocuo totus comburor ab aestu,
Asperaque arescens opprimit ora sitis.
Nec peto divinis à te, Fons pure, liquores,
Vixque animam tanto tabidus igne traho.
O pia sinceri Fons dulcis Mater amoris,
Fac moribunda latex irriget ora tuus.
Fontibus à vivis largus fluat imber Jesu Ut de ventre fluant viva fluenta meo.
N &
Tu Gleba in medio sterilis pinguissima terrae,
Cui nulla aestatis vis, hyemisve nocet.
Quae nullo incurvi procissa es vomere aratri,
Semina nec gremio suscipis ulla tuo.
Unde oritur vivi frumenti nobile granum,
Grassantem toto quod fugat orbe famem.
Hoc molet immanis pugnis, flagrisque satelles
Mentibus ut fiat panis, et esca pijs.
Quem coquet aeterni flammis Pater almus amoris
Instrue nodosae, quam feret ipse, crucis.
Fac pia, ceu granum duro molar ipse labore,
Divinoque meum peetus amore coqui.
! Dignus ut adjiciar divina ad fercula panis,
Et Domino fiam mundior esca meo.
It
Tu pulcher muris sublimibus undique septus
Hortus est uberibus deliciosus aqnis.
Floribus hic ridet diversi coloribus arbor,
Et curvant ramos pondere poma suo.
Hic casiae mites, hic flagrans spirat amomum,
Balsamaque, et rubei pallida filla croci.
Candida jucundum diffandunt lilia odorem,
Rubraque perpetuo splendet honore rosa.
Nam tua virginitas materno insignis honore
Floret, et aeternis fructibus aucta nitet.
Nascitur hic verus vitae sine semine fructus,
Et sevae infringit jura severa necis.
Hoc ego delicias, hoc quaeram gaudia in horto;
Ista voluptatis sola sit aula meae.
Hoc mea, da Mater, pinguescant pectora fructu,
Unde aeterna mihi vita salusque fluat.
T D
Tu Jubar immensum concludens viscere Solem,
Cum Patre inocciduus qui micat ante diem,
Teetaque inextincta coelestis Sionis
Ambit et aeterno lumine clara facit.
Et tibi praecipuum tribuit splendoris honorem,
Lucida cum thalamis protulit ora tuis:
Luxque nova in tenebris mortisque sedentibus umbra
Splenduit, et noctem depulit, atque necem.
Pelle procul tenebras, pulcherrime Lucifer orbis,
Pelle animi noctem, Stella corusca, mei,
L
Tu Lectus florens, in quo Rex otia copit
Pacificus plaeide mensibus alta nover.
In quo naturam generis (mirabile) nostri
Assumpsit sponsam tempus in omne sibi.
Hic homini Deus unitus, Deus altus, et idem
Jam de ventre tuo parvulus exit homo.
Alliget ille sibi firmo moa pectora nodo,
Ne violent sponsi jura fidemque sui.

Tu pia, tu dulcis, tu clementissima Mater:
Convenit hoc digno nomen honore tibi.
Mater amicitiae, per quam, quem fecerat hostem
Culpa, Deo tandem jam fit amicus homo. Mater honestatis, formosi Mater amoris
Candida, totus justitiaeque parens.
Mater es, et Virgo, vitae dulcissimae Mater:
Quid moror? immensi Mater es alma Dei. á
Unigenum summi peperisti Patris, cumque
Credimus unigenum primigenumque tuum,
Nempe tuo solus natus de ventre reliquit H
Illae sum intactae virginitatis iter.
Divinique simul flammis correptus amoris
Ipse sua fratres nos bonitate facit.
Quosque sibi fratres, tibi mansuetissima natos
Reddit, et accumulat pignora chara tibi,
Non hinc pauperie, non hinc larguore gravatus
Pellitur, aut vitijs turpia corda nocens.
Mater ut es justis, injustis sic quoque Mater
Omnibus una parens, omnibus una salus.
Ergo age, filiolis matris pia viscera pande
Te mea mens Matrem sentiat esse suam. Audiat ille preces per te, mitissima, nostras,
Pro nobis Natus qui tulit esse tuus.
N
Tu, bené construxit Domini quem dextera Nidus,
Passer ubi, et turtur collocet ova pius.
Passer ubi innumeros edat cum turture pullos,
Humano indutus corpore nempe Deus.
Spiritus hanc noster charam sibi deligit aedem,
Hac infirma caro tuta sub arce manet.
Mittimus ad Natum per te pia vola, precesque,
Perque tuas nobis dat sua dona manus.
Tu mihi nidus eris, per te mea munera sumet
JEura, nisi ex meritis non valitura tuis.
,
Tu simplex, humilis, tu mansuetudine plena,
Lahe carens, cunctae, qua maculantur, Ovis.

Quae paris, humanas qui sordes abluet, Agnum,
Flumina cum fundet sanguinis alta sui.
Qui cum dura geret nodosi pondera ligni
Fiat ut immani victima sacra nece
Et diré innocuus tondebitur, obmutescet,
Et tacito plagas perferet ore graves
Morteque devicta Stygij de fauce leonis
Innocuus fontes eruet Agnus oves.
Da mihi, sim mitis, placidoque opprobria vultu,
Saevaque pacato funera corde feram.
Ut lavet illo meas pretioso sanguine sordos,
Qui dabit immiti mitia membra cruci.
P
Tu Porta es roseo Solis radiantis in ortu
Signata invietis perpetuisque seris
Qua soli aeterno patefacta est semita Regi,
Solus ea jngreditur, egrediturque via
Incessusque sui vestigia nulla relinquens
Per clausas Princeps itque redit que feres.
Effice. uti soli pateant mea pectora Jesu,
Incola sit mentis solus ut ille meae.
Q
Tu tranquilla Quies, in qua Deus immemor ira
Accubuit, nobis gaudia vera ferens.
Te pariente Deum, totus requievit Olympus
Vera data est terrae, te pariente, quies.
Esto mei requies, expellens crimina cordis,
Tuque, tuusque simul, Virgo quieta, Puer.
R
Tu Robur populo pugnanti, hostique ruina,
Cujus ope erecti vincimus, ille cadit.
Nempe tui virtus nos Nati invicta jacentes
Erigit, ct Stygios pellit ab orbe duces.
Imbellis post hac in me, te praeside, saevus
Mostis, ego tutus tegmine Matris ero.
S
Tu Sepes, qua se Domini substantia sepsit,
Et qua munitur vinea magna Doi.
Quae septa incursus Ecclesia fortis aproram
Arcet, et audaci territat ore lupos.
Propagesque suas postremum extendit ad aequor,
Transit et Euphratis pampinus cjus aquas.
Fac precor, hanc intra mazcam, dum vixero, sepim,
Ne voret inventum bestia saeva foris.
Simque ferens fructus, et viti semper inhaerens
Palmes, et in Domini tempus in omne manens.
T
Tu Turris veri, tectum regale, Davidis,
Unde gerit summus bella cruenta Deus.
Hinc fragilem sumpsit puro de sanguine carnem,
Qua cum tartareo conferat hoste manum:
Tradat et aeternis fracta cervice catenis
Ad coeli pandens gaudia victor iter.
Quisquis ad hanc cursu veloci confugit arcem,
Pugnat, avernales dilaceratque manus.
Ad te confugio, tutissima Turris, anhelans;
Sis, precor, Arx animae praesidiumque meae.
V
Tu foecunda nimis supremi Vinea Patris,
Quam propria sevit, sepsit ot ipse manu.
Ex qua colligitur pinguissimus ille racemus,
Qui in gremium venit Patris ab ore tuam.
Cujus nectareos dulcedo immensa liquores
Vincit, ct Hyblaeis mella coacta favis.
Cujus inexhaustus sitientia guttura succus
'Temperat, et vitae fonte perenne rigat.
Cujus aromaticos flagrantia vincit odores,
Reddit et ad vitam, quos fera mors rapuit.
Cujus ab humano fugat omnia nubila corde,
Gaudiaque accumulat laetitiamque liquor.
Cujus inauditus cordis penetralia gestus,
Et sensus dulci raptat amore sui.
Cujus amor flammas charissima pectora carpit,
Et facit epoti pota calore ineri.
Ó foelix Domini plantatio, Vinea foelix,
O splendens Virgo, splendidiorque Parens.

Nemo tibi pulchrae formosam conferat. Hestlier,
Nemo tibi Judith fortia facta canat.

Nam superat fictam quo res magis ipsa figuram,
loc superas omnes tu speciosa magis.

Omnia cessarunt Evae jam tristia matris,
Omnis abest partu visque dolorque tuo.

Eva venenosi decepta est fraudibus anguis,
Turgida tu colubri tempora calce teris.

Eva novum vetita destruxit in arbore mundum,
Tu renovas fructu saecula cuncta tuo.

Eva per ille cebras Adamum ex aethere primum
Dejectum culpae sub juga dura dedit.

Tu supera Adamum deducis ab arce secundum,
Soluis et é culpae nosque patresque jugo.

Eva mali inventrix, allatrix Eva dolorum,
Gaudia tu mundo, tu paris omne bonum.

Eva polum clausit, per te reseratur Olympus:
Eva Orci pandit, obstruis ipsa fores.

Eva dedit mortem, tu das sanctissima vitam
Abstulit haec vitam, tu benedicta necem.

Eva nofas nostro maeulasque impressit honori,
A te jam nobis redditur auctus honor.

Eva suo speciem foedavit crimine nostram,

Tu laeso turpis abluis ore notas.

O formosa Parens, divini forma decoris,
Ore ferens speciem pulchra figura Dei.

Nec te laudando mea mens expletur abunde,
Nec mea sufficiunt laudibus ora tuis.

Concipiens Virgo, pariens purissima Virgo,
Post partum Virgo saecula euncta manens.

Quis mili virgineis stringentem pulclira lacertis
Membra det Infantis te vehementer amem
Quis mihi maternum, Dominum quod claudit Jesum

Cor dederit medio claudere corde tuuin
O dulce, ó plenum divino alveare liquore,
Unde oritur superans dulcia euucta favus.

F'oelices mentes, foelicia pectora, quorum
Solus hic oblectat munda palata cibus.

Ille tuam mira pascit dulcedine menteiu,
Paseitur é imaminis dulciter ille tuis:

Inter et ambrosios vincentia dormit odores
Übera, quae antiquo sunt meliora mero:
/

Tu tenero blandos capientem pectore somnos
Inspicis, et tacitam flammeus urit amor.
Jam divina tua reclinas tempora laeva,
Amplexu Puerum-dextra fovetque pio.
Ut sacra deservit jacundus lumina somnus,
Neetaroo fauces tu pia lacte rigas.
Nunc labra purpureis infigis punica malis,
Nunc rosea osculis mulces ora premens.
Quid superest? vincor: laude est tua gloria maior;
Nec mihi dicendi meta modusque subit.
Ut superem linguis quot voluit pontus arenas,
Tu numero laudum meque fretumque praeis.
Digna tibi superi resonent praeconia caetus,
Nec tamen lii possunt reddere digna tibi.
He: aequale dabit meriti tibi pondus honoris,
Qui voluit famulam Matris habero locum.
Salve Virgo Parens, Genitrix foecunda salutis,
Cui sedet in molli sarcina grata sinu.
Ó formose Puer, labijs tibi gratia plenis
Effluit, et pulchre summus ab ore decor.
Cujus inest patrij splendoris gloria vultu,
Cujus laeta pio lumine ridet humus.
In te cuncta suos oculos fixere Parente,
Ut des antiquam quae fuget esca famem.
Tu reseras dextram facili pius ore benignam,
Effundens largas munera Patris, opes.
Cumque homini dederis quiequid maris educat unda,
Quidquid alii facilis divite terra sinu:
Te rerum Authorem, te das super omnia nobis:
Hic erat aeterni summus amoris apex.
Parvaque te immensum quem non capit aetheris aula
Ut nostri capiant pectoris hospitia:
Fis Puer exiguus materna clausus in alvo,
Illa tibi dignum praebuit aula torum.
Ó decor, à forma speciosior omnibus unus,
Ora, Puer, Mairis respice chara tuae.
Respice, ubi recubas maternas molliter ulnas,
Virgineosque, fovent qui tua membra, sinus.
Respice, quas sugis manantes nectare mammas,
Et labra, quae labijs figit honesta tuis.
Da mihi, te aimplectar; tu sis mihi solus semper amori;
Da mihi, te toto pectore semper amem.
Cumque tua, per quam descendit ad ima, Parente
Esto quies animi, vitaque parsque mei.
Ó tu foeminei Mater pulcherrima sexus,
Quae vitam nobis sola Deumque paris.

Pande tui miseris materni viscera amoris,
Concipere immensum quae potüere Deum.
Quaeque manus facta es dilectà amplissima Nati,

Per quam largitur omnia, seque, tui:
Esto mihi semper (decet hoc tua viscera) Mater,
Me Puero aeternum dans, Puerumque mihi.