Poema à Virgem

DE COMPASSIONE, ET PLANCTU VIRGINIS IN MORTE FILII

Mens mea, quid tanto torpes absorpta sopore?
Quid stertis somno desidiosa gravi?
Nec te cura movet lachrymabilis ulla Parentis,
Funera quae Nati flet. truculenta sui?
Viscera cui duro tabeseunt aegra dolore,
Vulnera dum praesens quae tulit ille videt.
En quocunque oculos converteris. omnia Jesu
Occurrent oculis sanguine plena tuis.
Respice, ut aeterni prostrato ante ora. Parentis
!
Sanguineus toto corpore sudor abit.
Respice, ut immanis captum quasi turba latronem
Proterit, et laqueis colla manusque ligat.
Respice, ut ante Annam saevus divina satelles
Duriter armata percutit ora manu.
Cernis, ut in Caiphae conspectu mille superbi
Probra humilis, colaphos, sputaque foeda tulit.
Nec faciem avertit, cum percutéretur: et hosti
Vellendam barbam, caesariemque dedit.
Aspice, quam diro crudelis verbere tortor
Dilaniet Domini mitia membra tui.
Aspice, quam duri lacerent sacra tempora vepres,
Difluat et purus pulchra per ora cruor.
Nonne vides totos lacerum crudeliter artus
Grandia vix humeris pondera ferre suis?
Cernis ut innoeuas peracuta cuspide ligno
Dextera tortoris figit iniqua manus.
Cernis ut innocuas peracuta cuspide plantas,
'Tortoris figit dextera saeva cruce.
Aspicis ut dura laceratus in arbore pendet,
Et tua divino sanguine furta luit.
Aspice quam dirum transfosso in pectore vulnus,
Unde immista fuit sanguine lympha, patet.
Omnia si nescis, Mater sibi vendicat aegra
Vulnera, quae Natum sustinuisse vides.
Namque quot innocuo tulit ille in corpore poenas,
Pectore tot Mater fert miseranda pio.
Surge, age, et infensae per moenia iniqua Sionis
Sollicito Matrem pectore quaere Dei.
Signa tibi passim notissima liquit uterque,
Clara tibi certis est via facta notis.
Ille viam multo raptatus sanguine tinxit,
Illa piis lachrymis moesta rigavit humum.
Quaere piam Matrem, forsan solabere flentem,
Indulget lachrymis sicubi moesta piis.
Si tanto admittit solatia nulla dolori,
Quod vitam vitae mors tulit atra suae:
At saltem effundes lachrymas tua crimina plangens,
Crimina, quae dirae causa fuere necis.
Sed quo te, Mater, turbo tulit iste doloris? Quae te plangentem funera terra tenet?
Num capit ille tuos gemitus lamentaque collis,
Putris ubi humanis ossibus albet humus?
Numquid. odiferae eruciaris in arboris umbra,
Unde tuus Jesus, unde pependit amor?
Hic lachrymosa sedes, et primae noxia matris,
Gaudia crudeli fixa dolore luis.
Na fuit vetita corrupta sub arbore, fructum
Dum legit audaci stulta loquaxque manu.
Iste tui ventris pretiosus ab arbore Fructus
Dat vitam Matri tempus in omne piae.
Quaeque malo primi succo periere veneni
Suscitat et tradit pignora chara tibi.
Sed perijt tua vita, tui peramabile cordis
Delitium, vires occubuere tuae.
Raptus ab infesto erudeliter occidit hoste,
Qui tibi de mammie dulce pependit onus.
Occubuit diris plagis confossus Jesus,
Hle decor mentis, gloria, luxque tuae.
Quotque illum plagae, tot te affixere dolores;
Una etenim vobis vita duobus erat.
Scilicet hune medio cum serves cerde, nec unquam
Líquerit hospitium pectoris ille tui:
Ut sic discerptus lethum crudele subiret,
Scindendum rigido cor fuit ense tibi.
Cor tibi dira pium misere rupere flagella,
Spina cruentavit cor tibi dira pium.
In te cum clavis conjuravere cruentis
Omnia, quae in ligno Natus acerba tulit.
Sed cur vivis adhue vita moriente, Deoque,
Cur non es simili tu quoque rapta nece?
Quando non illo est animam exhalente revulsum
Cor tibi, si vinctos mens tenet una duos?
Non posset, fateor, tantos tua vita dolores
Ferre, nec id nimius sustinuisset amor.
Ni te divino firmaret robore Natus,
Linqueret ut cordi plura ferenda tuo.
Vivis adhuc Mater plures passura labores,
Ultima te in saevo jam petet unda mari.
Sed tege maternum vultum, pia lumina conde,
Ecce furens auras verberat hasta leves:
Et sacra defuncti discindit pectora Nati
Insuper in medio lancea corde tremens.
Scilicet haec etiam tantorum summa dolorum
Defuerat plagis adjicienda tuis.
Hoc te supplicium, vulnus crudele manebat:
Haec tibi servata est poena, gravisque dolor.
In cruce dulci figi tibi Prole volebas

Virgineasque manus, virgineosque pedes.
Ille sibi accepit rigidos cum stipite clavos,
Servata est cordi lancea dira tuo.
Jam potes, ó Mater, compos requiescere voti,
Hic tibi totus abit cordis in ima dolor.
Quod gelida excepit corpus jain morte solutum
Sola pio crudum pectore vulnus habes.
Ó sacrum vulnus, quod non tam ferrea cuspis,
Quam nimius nostri fecit amoris amor.
O flumen medio Paradisi é fonte refusum.
Cujus ab uberibus terra tumescit aquis.
Ó via regalis, gemmataque janua coeli,
Praesidij turris, confugijque locus.
Ô rosa divinae spirans virtutis odorem,
Gemma, Poli solium qua sibi pauper emit.
Nidus, ubi purae sua ponunt ova columbae,
Castus ubi tenere pignora turtur alit.
O plaga immensi splendoris honore rubescens,
Quae pia divino pectora amore feris.
Ó vulnus dulci praecordia vulnere findens,
Qua patet ad Christi cor via lata pium.
Testis inauditi, quo nos sibi junxit, amoris:
Portus ab aequoribus quo fugit icta ratis.
Ad te confugiunt, hostis quibus instat iniquus;
Tu praesens morbis es medicina malis.
In te tristitia pressus solamina carpit, Et grave de moesto pectore ponit onus.
Per te rejecto, spe non fallente, timore . Ingreditur coeli tecti beata reus.
Ó pacis sedes, à vivae vena perennis
AEternam in vitam sub silientis aquae.
Hoc est, à Mater, soli tibi vulnus apertum
Tu sola hoc pateris, tu dare sola potes.
Da mihi, ut ingrediar per apertum cuspide pectus,
Ut possim in Domini vivere corde mei.
Hac pia divini penetrabo ad viscera amoris,
Hic mihi erit requies, hic mihi certa domus.
Hic mea sanguineo redimam delicta liquore,
Hic animi sordes munda lavabit aqua.
His mihi sub tectis erit, his in sedibus omnes
Vivere dulce dies, hic mihi dulce mori.