Poema à Virgem

DE EXALTATIONE GLORIOSAE VIRGINIS MARIAE SUPER OMNES CHOROS ÁNGELORUM

Jam super excelsi radiosa cacumina Olympi
Tolleris, ó Virgo Mater, et alma Dei.
Jam super Angelicas, assumeris inclyta sedes,
Accipis et primum glorificata locum.
Sydera resplendent, spatiosus panditur aether,
Agmina concedunt inferiora tibi:
Et meritae reddunt subeunti munera laudis,
Taliaque ingenti carmina voce canunt.
Salve Virgo Parens Doinini dignissima nostri
O Dominae, ó nostri gloria prima chori.
Qui vastum mundi pugno complectitur orbent,
Visceribus clausit se, benedicta, tuis.
Illa suo nostras reparavit funere sedes,
Refecitque, draco quod laceravit opns.
Eruit, in tenebris quos Tartarus abdidit itis,
liumanamque sibi junxit amore genus.
Salve iterum nostri castissima Mater Jesu,
Ó decus, à splendor, deliciuraque Poli.
Has tibi dum resonant dulci modulamine laudes.
Ulterius tendis tu speciosa gradum.
Virtutes Dominam sursum venerantur euntem,
Perque Potestates fit via lata tibi.
Te sanctum aeterni thalamumque thronumque Parentis
Magnificant, laudant, glorificantque Throni.
Quam sibi delegit Patris Sapientia sedem
Innumeris Cherubim laudibus oceumulant.
Ardorem nimij Seraphim mirantur amoris,
Quo repleta tibi pectora saneta flagrant:
Cujus adusta tibi liquefiunt viscera flammis,
Ignis ut admoto cera calore fluit.
Corporis integritas nivei sine labe pudoris,
Et mens, virtutum quam replet omne genus;
Reginam superam te constituere Polorum,
Cuncta tibi ut flectat coelica turba genu.
Qui te veridici post tempora longa Prophetae
" Viscere clausuram praecinueve Deum;
Jam te divinis regnantem laudibus ornant,
Es cum Prole canunt te sine fine tua.
Turba Ducum ac Regum, senioramque iuclyta Patrum,
Imperiale tibi ducitur unde genus,
Te colit, et magni titulis exaltat honoris,
Te Matrem Domini progenuisse sui.
Subdit Apostolicus tibi se, pulcherrima, caetus,
Et pleno laudes intonat ore tuas.
Quique suas Agni lavere in sanguine vestes,
Martyrij exornat quos rubieundus honor;
Candida purpureis incincti tempora sertis,
Ante tuos gaudent procubuisse pedes.
Cujus ope adjuti tantos meruere triumphos.
Horrida vicerunt praelia cujus ope.
Sacra Sacerdotum Confessorumque caterva
Lumine lata tuo te veneratur amans.
Dulcia Virgineae modulantur jubila turmae. Laetitiaque hymnos liberiore canunt.
Victrices pulchro tibi tendunt ordine palmas,
Reginam et gaudent ante ferendo suam.
Tu specie intemerata tua pulcherrinia Regis
Filia, fers pulchros prospere ad alta gradus
Regnandum ut eapias justo moderamine coelum,
Sceptra gerens miti saecula cuncta manu.
Et tanto Angelicis sedeas superedita turmis.
Quanto illis nomen dignius alta geres.
Illi obeunt etenim Domini mandata ministri,
Tu Mater magni diceris esque Dei.
Innumerae pergunt post te, inviolata, puellae,
Pectora portantes Principis ante thronum.
Quas sibi perpetuo divini Natus amoris
Conjunxit sponsas foedere, Virgo, tuus.
Ipsa sed ante omnes super exaltata beaté
Ante thronum Triadis praemia digna capis.
Omnipotens Natam placidis amplectitur ulnis
Lumine circundans splendidiore Pater:
Et tibi plus cunctis coelestia munera donat,
Mensura ut laudis sit prope nulla tuae.
Nempe (minor quamvis tua sit) tamen ista superno est
Cum Patre communis gloria, Virgo, tibi.
Quod tuus est Natus superi Patris unica proles,
Estque idem Natus, qui tuus ipse, Patris.
Filius insigni vestit virtute Parentem,
Et sedem juxta te jubet esse suam.
Cujus in aspectu regali splendida cultu
Virginis effulget gloria, Matris honos.
Ipse amplum vasti Sol verus temperat orbis,
Justitiae claro lumine cinctus, opus.
Ipsa velut plenae facies perfecta Dianae
In celso resides nobilitata throno:

Regius ut cecinit divino carmine Psaltes,
Ante tuum clamans saecla multa decus:
JEternumque manes testis super astra fidelis,
Quod carnem ex utero sumpserit ipse tuo.

Ut carne aeterno raperet de funere carnem,
Donaretque homini sydera verus homo.
Teque creaturis praeponeret omnibus unam,
Imperium et Matri traderet omne suae.

Spiritus oximio te incendit sanctus amore,
Providit Sponsam quam sine labe sibi.

Cujus amplexu tu strictius omnibus haeres
Dum frueris vultu deliciosa Dei.

Malorum pulchri te stipant undique fractus,
Et fulciunt rubris languida amore rosis

Virtutum cultu florens, ct amabilis omni
Pingeris, et varijs dotibus aucta nites.

Jam geris aeternum, coeli Regina, triumphum,
Regale in puleliris et díadema comis.
Terra, mare, et magni servit tibi regia coeli,
Paret et ad nutum machina tota tibi.
Tgnivomi rutilo vestris solis amictu,
Sternitur et pedibus lucida luna tuis.
Bissinae exornant stella radiante capillos
Luce, corona tuum nam decet ista caput.
Quae superas omnes multo santissima sanctos,
Vineis et angelieos purior ipsa choros:
Post varios sancta requiescis in urbe labores,
Coelestemque regis sanctificata domum.
Electo in populo divinae munere dextrae
Consita radices altior arbor agis.
Estque aeterna tibi summa cum pace potestas
Moenia qua Solymae religiosa nitent,
Et velut in Libani procera cacumina cedrus
Tollit odoriferis sidera ad alta jugis:
Sic tuus ambrosios late diffundit odores
In nivea coeli candidus arce pudor.
Surgit ut in celso cypressus monte Sionis, Sic tibi sublimem suspicit alta Sion,
Et summae immensam speculans deitatis abyssum
Clara vides cunctis clarius ora Dei.
Ut nocte irradiat transacta lucifer orbem,
Sic tuus aethereo splendor in axe micat:
Diffundisque Polo radios, et clarius aula
Coelestis rutilat lampadis igne tuae.
Virgineas ducis per Olympica templa choreas,
Utque satae redoles in Jerichunte rosae.
Ut crocus, et nardus fragans, ut spirat amomum,
Balsamaque, et calido thura cremata foco:
Sie tua divinis unguenta flagrantia flammis;
Sidereae replent urbis odore vias. Distillant mirrhae tua vestimenta liquorem,
Qui non corrumpi pectora nostra sinit.
Cuncta fluunt late de te pigmenta, tuique
Virginei Coelum recreat oris odor.
Ut viror effulget speciosae gratus olivae,
Quae gravida in latis brachia jactat agris
Datque olei pingues blandis foecunda liquores,
Quod tactu sanat languida membra suo:
Sic tu pulchra nimis coelestibus insita campis
Fertilis aeterno planta virore nites: Maternaeque oleum fundens pietatis abunde
Mortiferis curas saucia corda malis:

Mollificoque ungis faetentes unguine plagas,
Et medica sanas ulcera tacta manu.

Jure petunt omnes à te, pia Virgo, salutem,
Quae cunctis omni es tempore certa salus.

Jure tibi gemitus, lachrymasque cffundimus omnes,
Omnes materna cum tuearis ope.

Funde, precor, nobis coeli, mitissima, rorem,
Et largo steriles de super imbre ríga.

Quae sata perpetuae juxta torrentia vitae.
Flumina, divinis usque virescis aquis.

Qualis ad undantis decursus confita rivi:
Stat platanus, densis luxuriansque comis:

Tu veniam culpis pietate referta precaris,
Et relevas nocuos, quos mala multa gravant:'

Et tua divinas clementia mitigat iras,
Subque alis miseros occulit aequa reos:

Luminaque abstergis lachrymis sordentia moestis,
Solamen duris dasqué benigna malis:

Tu nos ad coelum directo tramite ducens
Dirigis, et prava non sinis ire via.

Per tua qui intrepidos figit vestigia gressus, E
Amplectens vitae facta deeora tuae:

Hic palmam laudis victo feret hoste triumphans
Perpetuae, et veras pacis habebit opes.

Per te tartareis Cacodemonis nigra caminis
Ira suis peuitüs viribus orba jacet.

Qui quondam liumanae possessor mentis iniquus
Regnabat cunctis imperiosus equis:

Caecaque multiplici convoluens pectora gyro
Reddebat Stygijs libera corda malis:

Tu saevam expugnas equitem, nimiunique furentes In nigra praecipites tartara trudis equos:

Virgineoque teris fallacem calee colubrum,
Reddis et à Stygijs libera corda malis.

Quae totum immani rugitu circuit orbem,
Comprimitur pedibus bestia saeva Luis.

Et ne sanguineis niserum terat improba malis,
Sorbeat et vasto ventre cruenta pecus.

Tu virtute tui nitens fortissima Nati
Bella patrüm fortes ut tueare geris.

Et praedam excutiens confringis more molares,
Gutturaque elidis sanguinolenta ferae:

Victricemque refers pugnatrix inclyta palmam.
JKthereae pandis ostia lata domus.
Quin etiam, ut summo fiat via libera coelo,
Ipsa pates famulis ampla fenestra tuis.
Omnia qui mortem perimentem morte peremit
Victor, et infernas dilaceravit opes.
Ilic tibi dat regnum quà coeli amplissima moles.
Maxima quà tellus aequora vasta patent.
Hic tibi tartareas dat conculcare catervas
Victore, et mortis colla superba, pede.
O foelix tua sors, ó foelicissima vita
Corporis, atque animae gratia tanta tuae.
O foelicem istum, quo te Rex gloria Jesus
Ad dextram in supero collocat orbe, diem.
Divina resonat coeli tibi Curia laudes,
Mellifluumque uno concinit ore melos.
Tota tuo exultans tellus gratatur honori,
Quaque potest pangit carmina voce tibi.
Nos quoque te Dominam coeli super alta sedentem
Laudamus servi pectore et ore tui.
Laetamur Matrem te praemisisse benignam, Quae nostris fauírix provida rebus cris.
Quaeque recepisti scandens sublimis in altum,
Quae divina tibi dextera dona dedit:
Haec pia distribuas nobis, et semper habebis
Munera, quae pueris des pretiosa tuis.
Gaudemus, quoniam speramus posse remitti
O clemens per te. debita nostra. Parens.
Gaudemus, quoniam nostrae turpissima vitae
Crimina nune meritis sunt abolenda tuis.
Gaudemus,. quoniam nescit tua gloria finem,
Gloria virtuti delita prima tuae.
Jam Regina tenes dextram, dulcique quiescis
Amplexu Nati colloquioque fruens:
Exultasque modis miris, mensuraque amoris
Ista tui nullum novit habere modum.
Quó magis Authori grata est (ua forma supremo,
Quó magis artificem diligis ipsa tuum:
Hoc te, Virgo, magis colimus, veneramur, amamus,
Et per te cupimus posse placere Deo.
De medioque altum laudamus pectore Patrem,
Laetaque carminibus solvimus ora novis.
Quód talem finxit, talem te fecit, ut olim
Nec similis fuerit, sit vé futura tibi.
Ergo precare tuum, charissima Filia Patrem,
Namque dabit Natae quae volet ipsa suae.
Ergo precare tuum, Mater mitissima, Natum
Namque dabit Matri quae volet ipsa suae.
Ergo precare tuum, Virgo pulcherrima, Sponsum,
Namque dabit Sponsae quae volet ipsa suae.
Posce, feres quaecumque voles, nihil ille negabit,
Cum dederit ventri se manibusque tuis.

Cuncta Pater Nato, Natus dedit omnia Matri
Virginea miseris distribuenda manu.

Effice jam septem repleri pectora donis
Nostra, quibus entis Spiritus intus alit.
Tolle, precor, sursum nostras de pulvere mentes,
Ut cupiant superi gaudia vera Poli.

Fac desiderio divini ardescere vultus,
Quem requies summa est, summa videre salus.

Da Triadem nobis credendo nosse beatam,

Nascendoque unum semper amare Deum.

O Jubar aethereum, coelestis lucifer urbis,
Lucidior media stella corusca die.

Monstra Virgo tuum nobis formosa decorem,
Ostende à faciem tota decora tuam.

Monstra virginei laetissima lumina vultus,
Quoruin lucipoli claritis aula mieat.

Lux radiet nobis oculorum pura tuorum,
Lumina te ut solam nostra videre juvet.

Eloquere, in nostris vox intouet auribus isla,
Vox pia quae dulci dulcis ab ore fluit. Insere te nostrae plaeido eum pignore menti,

Ut nequeat vultus non mheminisse. tui.

Ut Dominam casto veneretur amore potentem,
Diligat et Matrem debito lionore piam.

Liber ut aethereas conscendat spiritus Arces Corporea postquam mole solutus erit.

Teque duce, et tecum Domino sine fine fruamur,
Quem trinum, atque unum credimus esse Deum. M

Lauta ubi divinae capiamus fercula mensae,
Inque epulis laudem vox modulata sonet:

Perpetuo et Sanctus repetamus carmine, Sanctus,
Sanctus cum Nato Spiritus, atque Pater:

Et per cuncta tuas cantemus saecula laudes,
Nobilis ó Mater, nobilis aula Dei.